หูดับเฉียบพลัน ได้ยินหายข้างหนึ่ง ต้องพบแพทย์ภายใน 72 ชม.

ตื่นเช้ามาแล้วยกหูโทรศัพท์ขึ้นฟังข้างหนึ่ง ปรากฏว่าเงียบสนิท อีกข้างยังได้ยินปกติ คนส่วนใหญ่มักคิดว่าหูอื้อจากการนอนทับหรือมีขี้หูอุด แล้วรอดูอีกสองสามวัน ซึ่งทำให้เสียโอกาสมาก เพราะอาการแบบนี้คือหูดับเฉียบพลัน (sudden sensorineural hearing loss) การสูญเสียการได้ยินแบบประสาทรับเสียงที่เกิดรวดเร็วและเป็นเหตุฉุกเฉินทางหู

หูดับเฉียบพลันหมายถึงการได้ยินลดลงอย่างน้อย 30 เดซิเบลในความถี่ต่อเนื่องกัน 3 ความถี่ ภายใน 72 ชั่วโมง[1],[2],[3] มากกว่าร้อยละ 90 ไม่พบสาเหตุชัดเจน ส่วนน้อยที่พบสาเหตุจริง เช่น เนื้องอกเส้นประสาทหู หลอดเลือดสมอง ซิฟิลิส หรือภูมิต้านตนเองในหูชั้นใน ถ้าได้ยินข้างหนึ่งหายไปเฉียบพลัน ต้องพบแพทย์ภายใน 72 ชม. และควรได้ตรวจการได้ยินในวันนั้น

หูดับเฉียบพลันคืออะไร และทำไมนิยามจึงสำคัญ

นิยามข้างต้นเป็นเครื่องมือคัดแยกผู้ป่วยออกจากคนที่หูอื้อชั่วคราวจากความดันเปลี่ยนหรือขี้หูอุด คนที่ลดลง 15 เดซิเบลความถี่เดียวไม่เข้าเกณฑ์ แต่คนที่ลดลง 40 เดซิเบลในสามความถี่ติดกันภายในเช้าวันเดียวเข้าเกณฑ์เต็มตัว

สาเหตุยังไม่ทราบแน่ชัด สมมติฐานหลักคือการอักเสบจากไวรัส การไหลเวียนเลือดลดลงชั่วคราว และภูมิต้านตนเอง หลักฐานบางส่วนคือสเตียรอยด์ได้ผลชัดกว่าในผู้ป่วยที่ได้ยินลดลงระดับปานกลาง[3]

อุบัติการณ์อยู่ที่ 5–27 คนต่อประชากร 100,000 คนต่อปี และเพิ่มตามอายุ จาก 11 ต่อ 100,000 ในคนอายุต่ำกว่า 18 ปี ถึง 77 ในคนอายุ 65 ปีขึ้นไป[4] สหรัฐอเมริกาพบผู้ป่วยใหม่ราว 66,000 รายต่อปี[1]

ทำไมต้องรีบ: หน้าต่างการรักษาที่ปิดลงทุกวัน

คำถามที่ผู้ป่วยถามบ่อยคือ ถ้ารออีกสองสามวันจะต่างกันไหม คำตอบคือต่างกัน การศึกษาตามธรรมชาติของโรคในผู้ที่ไม่ได้รับยาพบว่า 3 เดือนหลังเริ่มมีอาการ มีเพียงร้อยละ 36 ที่ได้ยินดีขึ้นอย่างน้อย 30 เดซิเบล และร้อยละ 70 ที่ดีขึ้นอย่างน้อย 10 เดซิเบล[5] ราวสองในสามจึงยังได้ยินไม่กลับมาเต็ม

การติดตามไปข้างหน้าอีกชิ้นพบว่าร้อยละ 31.7 ฟื้นตัวบางส่วนหรือหายขาดภายในสัปดาห์แรกโดยไม่ต้องรักษา โดยตัวทำนายที่แข็งแรงที่สุดคือระดับการได้ยินเริ่มต้น ผู้ที่มี pure tone average ตั้งแต่ 71 เดซิเบลขึ้นไปมีโอกาสฟื้นเองต่ำมาก[6] แต่เราแยกสองกลุ่มนี้ไม่ได้ตั้งแต่ชั่วโมงแรก การรอหนึ่งสัปดาห์จึงเป็นการเดิมพันที่แพงเกินไป

แนวปฏิบัติ American Academy of Otolaryngology–Head and Neck Surgery ปี 2019 ระบุว่าแพทย์ “อาจเสนอ” สเตียรอยด์เป็นยาเริ่มต้นภายใน 2 สัปดาห์นับจากเริ่มมีอาการ และให้ตรวจการได้ยินเร็วที่สุดภายใน 14 วัน[1] แต่ 2 สัปดาห์ไม่ได้แปลว่ามีเวลาอย่างสบาย ผู้ที่เริ่มเร็วมีสัดส่วนหายขาดสูงกว่า[11] และผลของการรักษาช่วยเหลือลดลงตามเวลาที่ล่าช้า[12]

หูอื้อจากน้ำในหูชั้นกลางหลังเป็นหวัดมักดีขึ้นเองเมื่อเยื่อบุโพรงจมูกลดบวม แต่ถ้าได้ยินข้างหนึ่งหายไปทันทีโดยไม่มีหวัดนำและยังไม่ดีขึ้นภายในหนึ่งถึงสองวัน ให้ถือว่าเข้าเกณฑ์ต้องตรวจการได้ยินทันที

อาการที่ต้องแยก “หู” กับ “สมอง”

หูดับเฉียบพลันส่วนใหญ่เกิดจากหูชั้นใน แต่มีภาวะที่อันตรายกว่าซ่อนอยู่ คือโรคหลอดเลือดสมองในระบบไหลเวียนหลัง ซึ่งอาจมาด้วยเวียนหัวและได้ยินผิดปกติโดยไม่มีอาการอ่อนแรงเลย การศึกษาในผู้ป่วย 218,656 คนพบว่ากลุ่มที่มีทั้งหูดับและเวียนหัวมีอัตราเกิดโรคหลอดเลือดสมองร้อยละ 5.5 เทียบกับร้อยละ 3.0 ในกลุ่มที่หูดับอย่างเดียว และความเสี่ยงสูงกว่า 1.93 เท่า[16]

สัญญาณว่าไม่ใช่เรื่องของหูอย่างเดียวคืออาการทางระบบประสาท เช่น อ่อนแรงครึ่งซีก หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด ตามัว กลืนลำบาก ชุดทดสอบ HINTS (head impulse, nystagmus (การกระตุกของลูกตา), skew deviation) ช่วยแยกได้เร็ว ในผู้ป่วย 101 คนที่มีความเสี่ยงหลอดเลือดสมองพบว่า HINTS แม่นยำกว่าภาพ MRI diffusion ระยะแรก[15]

ต้องขอ CT หรือ MRI ด่วนเมื่อมีอาการทางระบบประสาทร่วม มีความเสี่ยงหลอดเลือดสมองสูง หรือมี nystagmus เปลี่ยนทิศทาง ในรายทั่วไปแนวปฏิบัติไม่แนะนำให้ทำ CT ศีรษะแบบ routine เพราะให้ภาพกกหูไม่ดีพอ แต่ให้ใช้ MRI internal auditory canal หรือ auditory brainstem response แทน[1]

การตรวจที่ต้องได้เมื่อไปถึงโรงพยาบาล

ลำดับแรกคือแยกว่าการได้ยินที่ลดลงเป็นแบบนำเสียงหรือแบบประสาทรับเสียง เพราะการรักษาต่างกันมาก แนวปฏิบัติจัดเป็นข้อแนะนำระดับแข็งแรงอันดับแรก[1] วิธีที่เร็วที่สุดคือส่องหูด้วย otoscope เพื่อตัดขี้หูอุดออกจากสมการ ทดสอบ Weber และ Rinne ด้วยส้อมเสียง แล้วยืนยันด้วย pure tone audiometry

แนวปฏิบัติไม่แนะนำให้ตรวจเลือดแบบเหมารวมเพราะผลแทบไม่เปลี่ยนการรักษา[1] แต่การตรวจน้ำตาลก่อนให้สเตียรอยด์ยังจำเป็น ส่วนการตรวจซิฟิลิสหรือภูมิต้านตนเองให้ทำเมื่อมีข้อบ่งชี้

MRI มีประโยชน์เพราะการศึกษาในผู้ป่วย 291 คนพบความผิดปกติที่อธิบายสาเหตุได้ 13 ราย ส่วนใหญ่เป็น vestibular schwannoma ขนาดเล็กในรูหูชั้นใน[14] จึงแนะนำให้ตรวจหาความผิดปกติของเส้นประสาทหลังหูทุกราย

การรักษามาตรฐาน: สเตียรอยด์กินและฉีดเข้าหูชั้นกลาง

การรักษาหลักคือสเตียรอยด์ซึ่งลดการอักเสบและลดบวมในหูชั้นใน งานทดลองแบบสุ่มที่อ้างอิงมากที่สุดใช้เพรดนิโซน 60 มก. ต่อวัน นาน 14 วัน แล้วลดขนาดใน 5 วัน หรือราว 1 มก. ต่อกิโลกรัมต่อวัน[7] ส่วนการศึกษาย้อนหลังพบว่าปริมาณยาสะสม 600–800 มก. และขนาดเฉลี่ยต่อวันต่ำกว่า 2 มก./กก. สัมพันธ์กับผลลัพธ์ที่ดีกว่าโดยไม่เพิ่มผลข้างเคียง[10] ตัวเลขนี้เป็นหลักการ ไม่ใช่คำแนะนำให้ซื้อยากินเอง เพราะขนาดต้องปรับตามน้ำหนัก โรคประจำตัว และผลตรวจน้ำตาล

ทางเลือกที่ใช้กันมากคือฉีดสเตียรอยด์เข้าหูชั้นกลาง (intratympanic steroid) ผ่านเยื่อแก้วหูให้ซึมเข้าหูชั้นในโดยตรง งานทดลองแบบสุ่มในผู้ป่วย 250 คนพบว่าการฉีด methylprednisolone 40 มก./มล. 4 ครั้งใน 14 วัน ให้ผลไม่ด้อยไปกว่ากินยา (ได้ยินดีขึ้น 28.7 เทียบกับ 30.7 เดซิเบล)[7] ข้อดีคือเลี่ยงผลข้างเคียงทั้งตัว ข้อเสียคือต้องมาหลายครั้งและอาจเยื่อแก้วหูทะลุค้าง

หลักฐานจาก Cochrane ซึ่งรวบรวมงานทดลอง 30 ชิ้น ผู้เข้าร่วม 2,133 คนสรุปได้สามข้อ คือเมื่อใช้เป็นการรักษาหลัก การฉีดเข้าหูไม่ได้เหนือกว่ากินยาอย่างชัดเจน เมื่อใช้ร่วมกันอาจได้ผลดีขึ้นเล็กน้อยแต่ความเชื่อมั่นต่ำ และเมื่อใช้เป็นการรักษาช่วยเหลือหลังกินยาไม่ได้ผล การฉีดเข้าหูทำให้สัดส่วนผู้ที่ได้ยินดีขึ้นสูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับยาอย่างชัดเจน (risk ratio 5.55) แม้หลักฐานระดับต่ำ[8]

ออกซิเจนความดันสูง (hyperbaric oxygen) เป็นทางเลือกเสริมบางกรณี งานรีวิว Cochrane ที่รวบรวม 7 การศึกษา ผู้ป่วย 392 คนพบว่าช่วยเพิ่มโอกาสได้ยินดีขึ้นร้อยละ 25 (risk ratio 1.39) จำนวนผู้ที่ต้องรักษาเพื่อให้ได้ผลดีเพิ่มหนึ่งรายคือ 5 ราย และระดับการได้ยินดีขึ้นเฉลี่ย 15.6 เดซิเบลมากกว่ากลุ่มควบคุม แต่ไม่พบประโยชน์ในผู้ที่มารักษาช้าเกิน 6 เดือน[9] แนวปฏิบัติจึงให้ใช้ร่วมกับสเตียรอยด์ภายใน 2 สัปดาห์ และใช้เป็น salvage ภายใน 1 เดือน[1]

ยาละลายลิ่มเลือด ยาต้านไวรัส และยาขยายหลอดเลือด แนวปฏิบัติแนะนำไม่ให้สั่งจ่ายเป็นประจำ[1] ส่วนวิตามินบีรวมและสารต้านอนุมูลอิสระที่โฆษณาว่าบำรุงประสาทหูยังไม่มีหลักฐานระดับงานทดลองสุ่มรองรับ

ผู้ป่วยเบาหวาน ความดันสูง และตั้งครรภ์: ปรับแผนอย่างไร

สเตียรอยด์ทำให้ระดับน้ำตาลสูงขึ้นได้แม้ในคนที่ไม่มีเบาหวานมาก่อน และพบได้ในผู้ที่ได้รับยามากกว่าหนึ่งในสาม[18] ผู้ป่วยเบาหวานจึงควรวัดน้ำตาลบ่อยขึ้นระหว่างกินยา และควรมีแผนปรับยาลดน้ำตาลหรือใช้ยาฉีดชั่วคราวร่วมด้วย

ผู้ป่วยเบาหวานไม่ได้ฟื้นตัวแย่กว่าในแง่ระยะที่ได้ยินเพิ่มขึ้น การศึกษาในผู้ป่วย 317 คนพบว่ากลุ่มที่ไม่มีเบาหวาน คุมได้ดี และคุมได้ไม่ดี มีการได้ยินเพิ่มขึ้น 6.3, 7.5 และ 8.8 เดซิเบล ซึ่งไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ แต่ผู้ป่วยเบาหวานเริ่มต้นแย่กว่า การได้ยินสุดท้ายจึงยังต่ำกว่า[19] ทางเลือกที่ลดภาระนี้คือการฉีดยาเข้าหู ในผู้ป่วยเบาหวาน 89 รายพบว่าได้ยินดีขึ้นเฉลี่ย 14.9 เดซิเบล และหายขาดร้อยละ 9.0[20]

สำหรับผู้ตั้งครรภ์ ข้อมูลสำคัญคือการตั้งครรภ์ไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงต่อหูดับเฉียบพลัน การศึกษาในเกาหลีใต้เปรียบเทียบผู้คลอดกับหญิงวัยเดียวกันที่ไม่ได้คลอด พบอุบัติการณ์ต่อประชากร 1,000 คนต่ำกว่าในกลุ่มที่ตั้งครรภ์ (1.08–1.17 เทียบกับ 1.52–1.80)[23] เมื่อเกิดอาการจริง แนวทางที่ใช้บ่อยคือฉีดสเตียรอยด์เข้าหูเพื่อลดการรับยาสู่ระบบ การศึกษาในผู้ตั้งครรภ์ 25 รายพบว่าร้อยละ 60 ได้รับการฉีดเข้าหู และในกลุ่มนี้ร้อยละ 53.3 ได้ยินดีขึ้น ขณะที่ผู้ที่สูญเสียการได้ยินรุนแรงมากและไม่ได้รับยาเลยไม่มีการดีขึ้น[21] มีรายงานชุดผู้ป่วยที่ใช้ dexamethasone ฉีดเข้าหูโดยไม่พบภาวะแทรกซ้อนรุนแรง[22] แต่ต้องตัดสินใจร่วมกับสูติแพทย์เสมอ

ผู้ที่มีความดันโลหิตสูงควรวัดความดันซ้ำระหว่างกินยา เพราะสเตียรอยด์ทำให้ความดันสูงขึ้นและนอนไม่หลับได้

เวียนหัวและเสียงในหูที่มาพร้อมกัน

ผู้ป่วยราวร้อยละ 28–57 ของหูดับเฉียบพลันชนิดไม่ทราบสาเหตุมีเวียนหัวร่วมด้วย[17]

ระยะแรกใช้ยาแก้เวียนหัว เช่น dimenhydrinate หรือ prochlorperazine เพื่อบรรเทาอาการ แต่ควรใช้เพียง 2–3 วัน เพราะกดการชดเชยของระบบทรงตัวและทำให้ฟื้นช้า ยาเหล่านี้ไม่ช่วยให้การได้ยินกลับมา เมื่อคลื่นไส้ลดลงควรเริ่มกายภาพฟื้นฟูการทรงตัว (vestibular rehabilitation) ซึ่งดีกว่าการนอนพักเฉย ๆ

เสียงในหู (tinnitus) พบร่วมได้บ่อยและมักรบกวนจิตใจมากกว่าการได้ยินที่ลดลง ควรอธิบายว่าเป็นอาการที่เกิดตามมา ไม่ใช่สัญญาณว่าโรคลุกลาม

พยากรณ์โรค: ใครกลับมาได้มาก ใครได้บางส่วน

ผู้ป่วยจำนวนมากคาดหวังว่าจะกลับมาเหมือนเดิมทั้งหมด ในผู้ป่วยที่ไม่มีอาการเวียนหัวและได้รับสเตียรอยด์ขนาดสูง การศึกษาพบอัตราหายขาดร้อยละ 52.9 หายบางส่วนร้อยละ 17.6 และไม่ดีขึ้นเลยร้อยละ 29.4[24] การหายขาดจึงเกิดได้ประมาณครึ่งหนึ่ง ไม่ใช่ทั้งหมด

ตัวเลขเหล่านี้เป็นค่าเฉลี่ยจากกลุ่มผู้ป่วย ไม่ใช่คำทำนายรายบุคคล การประเมินที่แม่นที่สุดคือตรวจการได้ยินซ้ำ แนวปฏิบัติแนะนำให้ตรวจเมื่อจบการรักษาและภายใน 6 เดือน[1] เพราะบางรายยังดีขึ้นต่อเนื่อง และช่วยตัดสินว่าควรฉีดยาเข้าหูเพิ่มหรือไม่ในช่วง 2–6 สัปดาห์

หลังรักษา: เครื่องช่วยฟัง การปรับตัว และการป้องกันอีกข้าง

เมื่อรักษาด้วยยาเสร็จแต่การได้ยินยังเหลือไม่เต็ม ผู้ป่วยจำนวนมากยังได้ประโยชน์จากเครื่องช่วยฟัง ในรายที่หูข้างหนึ่งไม่ได้ยินเลย (single-sided deafness) เครื่องช่วยฟังแบบ CROS หรือ BiCROS จะรับเสียงจากข้างที่หูเสียส่งไปยังข้างที่ดี ช่วยลดผลของ head shadow และทำให้สื่อสารในที่เสียงรบกวนดีขึ้น แต่งานรีวิวชี้ชัดว่า CROS และอุปกรณ์นำเสียงผ่านกระดูกไม่ได้ฟื้นการได้ยินแบบสองหูและไม่ช่วยระบุทิศทางเสียง[27] การปลูกถ่ายประสาทหูเทียมเป็นทางเดียวที่ฟื้นการได้ยินสองหูได้ แต่ต้องคัดเลือกผู้ป่วย

เสียงในหูที่ยังคงอยู่ควรจัดการด้วยวิธีที่มีหลักฐานรองรับ งานรีวิว Cochrane พบว่าการบำบัดความคิดและพฤติกรรม (CBT) ช่วยลดผลกระทบต่อคุณภาพชีวิต[25] ส่วนเครื่องช่วยฟังช่วยลดความรบกวนในผู้ที่มีหูตึงร่วม โดยงานรีวิว 28 การศึกษาพบผลทางบวกร้อยละ 68[26]

การป้องกันอีกข้างเริ่มจากหลีกเลี่ยงเสียงดังสะสมและใส่ที่อุดหูเมื่ออยู่ในที่เสียงดัง ผู้ที่หูดับข้างหนึ่งแล้วควรนั่งหันข้างที่ดีเข้าหาคู่สนทนา ส่วนการติดตามระยะยาวควรตรวจการได้ยินซ้ำ เพราะมีรายงานผู้ที่กลับมาเป็นซ้ำ

ความเข้าใจผิดที่ทำให้มาช้า

ความเข้าใจผิดสี่ข้อนี้ทำให้เสียเวลาหลายวัน

ข้อแรก “รอให้หายเองก่อน” ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งหายเองได้จริง แต่ไม่มีใครรู้ล่วงหน้าว่าตัวเองอยู่ในกลุ่มนั้น และการรอทำให้พ้นช่วงที่การรักษาได้ผลดีที่สุด

ข้อที่สอง “คิดว่าเป็นขี้หูอุด” ขี้หูอุดทำให้หูอื้อได้จริง แต่การได้ยินที่หายทันทีพร้อมเสียงในหูไม่ใช่ภาพปกติของขี้หูอุด และการแหย่ไม้แคะหูเองเสี่ยงทำเยื่อแก้วหูทะลุ

ข้อที่สาม “กลัวสเตียรอยด์” ผลข้างเคียงระยะสั้นมีจริง แต่มักควบคุมได้และหายไปหลังหยุดยา ขณะที่การไม่ได้ยินถาวรกระทบการทำงานและการสื่อสารมากกว่า

ข้อที่สี่ “รอคิวหู คอ จมูก หลายสัปดาห์” ถ้านัดได้ช้ากว่า 3–4 วัน ควรไปห้องฉุกเฉินหรือคลินิกที่มีเครื่องตรวจการได้ยินแทน

แนวทางที่ถูกต้องคือ เมื่อตื่นมาแล้วได้ยินข้างหนึ่งหายไป ให้ไปพบแพทย์ในวันนั้น แจ้งเวลาเริ่มอาการให้ชัด และขอตรวจการได้ยิน ถ้าเข้าเกณฑ์หูดับเฉียบพลันให้เริ่มรักษาทันทีและถามถึงทางเลือกทั้งกินยาและฉีดเข้าหู

คำถามที่พบบ่อย

หูดับเฉียบพลันต้องรีบแค่ไหน

ต้องพบแพทย์ภายใน 72 ชม. นับจากเริ่มมีอาการ และควรได้ตรวจการได้ยินในวันนั้น การรักษาด้วยสเตียรอยด์ควรเริ่มภายใน 2 สัปดาห์ และยิ่งเร็วผลยิ่งดี[1],[11]

หูดับข้างหนึ่งหายเองได้ไหม

ได้ แต่ไม่บ่อยอย่างที่คิด ผู้ป่วยที่ไม่ได้รับยามีเพียงร้อยละ 36 ที่ได้ยินดีขึ้นอย่างน้อย 30 เดซิเบล และร้อยละ 70 ที่ดีขึ้นอย่างน้อย 10 เดซิเบล[5] อีกราวสองในสามจึงยังได้ยินไม่เต็ม

ฉีดยาสเตียรอยด์เข้าหูเจ็บไหม

เจ็บชั่วขณะตอนฉีดและอาจเวียนหัวชั่วครู่ งานรีวิว Cochrane พบว่าเจ็บหูร้อยละ 10.5–27.1 เวียนหัวร้อยละ 1–21 และเยื่อแก้วหูทะลุค้างร้อยละ 0–5.5[8] ทำที่ห้องตรวจ ไม่ต้องดมยาสลบ

กินสเตียรอยด์แล้วน้ำตาลขึ้นทำอย่างไร

แจ้งแพทย์และวัดน้ำตาลบ่อยขึ้น แพทย์อาจปรับยาลดน้ำตาลหรือเปลี่ยนไปฉีดยาเข้าหู ภาวะนี้พบได้ในผู้ที่ได้รับยามากกว่าหนึ่งในสาม[18]

หูดับกับเวียนหัวบ้านหมุนเกี่ยวข้องกันไหม

เกี่ยวข้องได้ถึงร้อยละ 28–57 ของผู้ป่วย[17] แต่ต้องแยกจากโรคเมนิแยร์และหลอดเลือดสมอง การมีทั้งหูดับและเวียนหัวเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองในระยะยาว[16]

ต้องทำ MRI ทุกคนไหม

แนวปฏิบัติแนะนำให้ตรวจหาความผิดปกติของเส้นประสาทหลังหูทุกราย ด้วย MRI internal auditory canal หรือ auditory brainstem response[1] เพราะพบเนื้องอกได้ราวร้อยละ 3 ของผู้ป่วยที่ตรวจ[14]

ได้ยินกลับมาไม่เต็ม ต้องใส่เครื่องช่วยฟังไหม

ปรึกษานักแก้ไขการได้ยินเมื่อการได้ยินคงที่แล้ว เครื่องช่วยฟังช่วยในรายที่เหลือการได้ยินเพียงพอ และ CROS ช่วยในรายที่หูข้างหนึ่งเสียทั้งหมด แม้ไม่ได้ฟื้นการได้ยินสองหู[27]

ป้องกันหูดับอีกข้างได้อย่างไร

ไม่มีวิธีป้องกันที่พิสูจน์ได้ชัด แต่ลดความเสี่ยงได้ด้วยการหลีกเลี่ยงเสียงดัง ควบคุมความดันและน้ำตาล ตรวจการได้ยินตามนัด และรีบมาพบแพทย์ทันทีถ้าเกิดอาการอีกครั้ง

สรุป

หูดับเฉียบพลันคือการได้ยินลดลงอย่างน้อย 30 เดซิเบลใน 3 ความถี่ต่อเนื่องกันภายใน 72 ชั่วโมง ส่วนใหญ่ไม่ทราบสาเหตุ และฟื้นตัวตามธรรมชาติเพียงบางส่วน ราวหนึ่งในสามอาจดีขึ้นเองในสัปดาห์แรก แต่เพราะเราแยกไม่ได้ว่าใครอยู่ในกลุ่มนั้น การรอจึงเป็นการเสี่ยงที่ไม่ได้อะไรตอบแทน[5],[6]

การรักษาหลักคือสเตียรอยด์ทั้งแบบกินและแบบฉีดเข้าหูชั้นกลาง ซึ่งให้ผลใกล้เคียงกันเมื่อใช้เป็นการรักษาหลัก และการฉีดเข้าหูยังมีบทบาทชัดเจนในฐานะการรักษาช่วยเหลือหลังกินยาไม่ได้ผล[7],[8] ออกซิเจนความดันสูงเป็นทางเลือกเสริมในบางราย[9] ส่วนยาขยายหลอดเลือดและอาหารเสริมบำรุงประสาทหูยังไม่มีหลักฐานรองรับ[1] สิ่งที่ผู้ป่วยควบคุมได้เองคือเวลา ถ้าได้ยินข้างหนึ่งหายไปเฉียบพลัน ต้องพบแพทย์ภายใน 72 ชม. และควรได้รับการตรวจการได้ยินในวันนั้น

1. Bae CH, Na HG, Choi YS. Current diagnosis and treatment of vestibular neuritis: a narrative review. J Yeungnam Med Sci. 2022;39(2):81–88. PMID: 34411472

คำเตือนด้านความปลอดภัย (อ่านก่อนใช้): ถ้าได้ยินข้างหนึ่งลดลงเฉียบพลัน ต้องพบแพทย์ภายใน 72 ชม. ที่แผนกหู คอ จมูก หรือห้องฉุกเฉิน โดยเฉพาะเมื่อมีเวียนหัวรุนแรง พูดไม่ชัด ตามัว หรือเดินเซ ห้ามซื้อยาสเตียรอยด์กินเองและห้ามใช้น้ำมันหยอดหูหรือสมุนไพรแทนการพบแพทย์ เพราะทั้งสองอย่างทำให้เสียเวลาทองในช่วงที่การรักษาได้ผลดีที่สุด

แหล่งอ้างอิง

• . Chandrasekhar SS, Tsai Do BS, Schwartz SR, Bontempo LJ, et al. Clinical Practice Guideline: Sudden Hearing Loss (Update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2019;161 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• _suppl):S1–S45. PMID: 31369359 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Stachler RJ, Chandrasekhar SS, Archer SM, Rosenfeld RM, et al. Clinical practice guideline: sudden hearing loss. Otolaryngol Head Neck Surg. 2012;146(3 Suppl) ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 3. Wilson WR, Byl FM, Laird N. The efficacy of steroids in the treatment of idiopathic sudden hearing loss. A double-blind clinical study. Arch Otolaryngol. 198 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;106(12):772–776. PMID: 7002129 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Alexander TH, Harris JP. Incidence of sudden sensorineural hearing loss. Otol Neurotol. 2013;34(9):1586–1589. PMID: 24232060 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Ying YM, Tseng CC, Shin J, Rauch S. Natural History of Untreated Idiopathic Sudden Sensorineural Hearing Loss. Laryngoscope. 2024;134 Suppl 9:S1–S15. PMID: 38 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 6. Jang S, Na HS, Lee S, Lee HM, et al. Prospective Short-Term Observation for Spontaneous Recovery of Sudden Sensorineural Hearing Loss. Otol Neurotol. 2026;47 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 7. Rauch SD, Halpin CF, Antonelli PJ, Babu S, et al. Oral vs intratympanic corticosteroid therapy for idiopathic sudden sensorineural hearing loss: a randomized ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;305(20):2071–2079. PMID: 21610239 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Plontke SK, Meisner C, Agrawal S, Cayé-Thomasen P, et al. Intratympanic corticosteroids for sudden sensorineural hearing loss. Cochrane Database Syst Rev. 202 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 9. Bennett MH, Kertesz T, Perleth M, Yeung P, Lehm JP. Hyperbaric oxygen for idiopathic sudden sensorineural hearing loss and tinnitus. Cochrane Database Syst R ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 12;10:CD004739. PMID: 23076907 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Zheng Z, Xia L, Chen X, Chen Y, et al. Association between glucocorticoid dosage and hearing recovery in sudden sensorineural hearing loss: A retrospective st ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 6;47(3):104833. PMID: 42001559 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Harvey E, Callan G, Osafo N, Friedland D, et al. Response to Oral Steroids for Sudden Sensorineural Hearing Loss: Considerations of Age, Time to Treatment, an ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;30(6):471–479. PMID: 40435991 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Wu Y, Song Z, Wang Y, Zhao H, et al. Optimal timing of salvage intratympanic steroids in idiopathic sudden sensorineural hearing loss. Laryngoscope Investig O ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;7(5):1559–1567. PMID: 36258873 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Li D, Wang K, Shi Y, Li W, et al. Intratympanic steroid as salvage therapy for sudden sensorineural hearing loss: an overview of systematic reviews and meta-a ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;282(7):3415–3429. PMID: 39961837 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Jeong KH, Choi JW, Shin JE, Kim CH. Abnormal Magnetic Resonance Imaging Findings in Patients With Sudden Sensorineural Hearing Loss: Vestibular Schwannoma as ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 6;95(17):e3557. PMID: 27124066 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Kattah JC, Talkad AV, Wang DZ, Hsieh YH, Newman-Toker DE. HINTS to diagnose stroke in the acute vestibular syndrome: three-step bedside oculomotor examination ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;40(11):3504–3510. PMID: 19762709 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Chang TP, Wang Z, Winnick AA, Chuang HY, et al. Sudden Hearing Loss with Vertigo Portends Greater Stroke Risk Than Sudden Hearing Loss or Vertigo Alone. J Str ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;27(2):472–478. PMID: 29102540 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Hao W, Ye L, Yu H, Li H. Prognosis of vestibular dysfunction in idiopathic sudden sensorineural hearing loss with vertigo: a prospective cohort study. J Neuro ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;270(11):5516–5526. PMID: 37517037 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Cho JH, Suh S. Glucocorticoid-Induced Hyperglycemia: A Neglected Problem. Endocrinol Metab (Seoul). 2024;39(2):222–238. PMID: 38532282 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Koh SM, Oh S, Song B, Cho YS. Effect of elderly patients with diabetes mellitus on the prognosis of idiopathic sudden sensorineural hearing loss. Auris Nasus ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;52(4):302–306. PMID: 40334372 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Chen SL, Ho CY, Chin SC, Chan KC, Wang YC. Sudden sensorineural hearing loss in diabetes mellitus patients receiving intra-tympanic steroid injections. Am J O ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 5;46(1):104576. PMID: 39729794 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Qian Y, Kang H, Hu G, Zhong S, et al. Sudden sensorineural hearing loss during pregnancy: etiology, treatment, and outcome. J Int Med Res. 2021;49(2):30006052 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 22. Lyu YL, Zeng FQ, Zhou Z, Yan M, et al. Intratympanic dexamethasone injection for sudden sensorineural hearing loss in pregnancy. World J Clin Cases. 2020;8( ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 23. Eom T, Jeong B, Kim SH, Kim DJ, et al. Incidence and characteristics of sudden sensorineural hearing loss during pregnancy and the postpartum period: A nati ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 5;46(2):104600. PMID: 39847844 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Lin SC, Lin MY. Impact of audiovestibular factors on prognosis in patients with sudden sensorineural hearing loss without vertigo. Eur Arch Otorhinolaryngol. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;281(11):5709–5716. PMID: 38977486 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Fuller T, Cima R, Langguth B, Mazurek B, et al. Cognitive behavioural therapy for tinnitus. Cochrane Database Syst Rev. 2020;1:CD012614. PMID: 31912887 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Jacquemin L, Gilles A, Shekhawat GS. Hearing more to hear less: a scoping review of hearing aids for tinnitus relief. Int J Audiol. 2022;61(11):887–895. PMID: ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 27. Pantaleo A, Murri A, Cavallaro G, Pontillo V, et al. Single-Sided Deafness and Hearing Rehabilitation Modalities: Contralateral Routing of Signal Devices, B ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed