ขนมชั้นใบเตยหนึ่งชิ้นหนักราว 50 กรัมมีน้ำตาลประมาณ 9.6 กรัมหรือเกือบ 2 ช้อนชา และให้พลังงานราว 109 กิโลแคลอรี ขณะที่วุ้นใบเตยกะทิชิ้นขนาดเดียวกันให้เพียง 56 กิโลแคลอรีกับน้ำตาล 1.5 ช้อนชา ตัวเลขนี้คำนวณจากส่วนผสมในสูตรด้านล่าง ไม่ใช่ค่าเฉลี่ยของขนมไทยทั้งหมวด
คำถามที่คนทำขนมครั้งแรกถามมากที่สุดคือทำอย่างไรให้ชั้นติดกันและหน้าเงาโดยไม่ต้องใช้เตาอบ ทั้งสามสูตรนี้นึ่งหรือต้มบนเตาได้หมด และจุดที่ทำให้ล้มเหลวแก้ได้ด้วยการชั่งตวงเป็นกรัม
ใบเตยให้กลิ่นและสีอย่างไร: น้ำคั้น สารสกัด และใบแช่แข็ง
กลิ่นใบเตยไม่ได้มาจากน้ำมันหอมระเหยหลายชนิดรวมกัน แต่มีสารตัวหลักตัวเดียวที่กำหนดกลิ่นข้าวเหนียวนึ่ง คือ 2-acetyl-1-pyrroline หรือ 2AP[1] งานวิเคราะห์กลิ่นพบสารระเหย 93 ชนิด แต่มีเพียง 13 ชนิดที่กลิ่นแรงพอจะรับรู้ได้ และใบสดกับใบอบแห้งให้กลิ่นต่างกันชัด[2]
สีเขียวมาจากคลอโรฟิลล์และอนุพันธ์ ส่วนกลิ่นและสารต้านออกซิเดชันมาจากกลุ่มฟีนอลิกในใบ[3][4] สองส่วนนี้เสื่อมด้วยเหตุต่างกัน กลิ่นระเหยหายกับความร้อน ส่วนสีจะหม่นและออกน้ำตาลเมื่อคลอโรฟิลล์เสียแมกนีเซียมกลางโมเลกุลกลายเป็นฟีโอไฟติน[25]
วิธีคั้นน้ำใบเตยเข้มข้นใช้ใบสด 1 ส่วนต่อน้ำ 3 ส่วนโดยน้ำหนัก ประมาณใบ 100 กรัมต่อน้ำ 300 กรัม หั่นฝอย ปั่นหรือโขลกให้ละเอียด แล้วคั้นผ่านผ้าขาวบางสองรอบ ใช้ให้หมดภายในหนึ่งวันเพราะกลิ่นและสีเสื่อมเร็วแม้อยู่ในตู้เย็น
| รูปแบบใบเตย | กลิ่น | สี | ข้อจำกัด |
|---|---|---|---|
| ใบสดคั้นน้ำ | เต็มที่สุด | เขียวสด | ใช้ได้ภายในหนึ่งวัน |
| เพสต์ใบเตยแช่แข็ง | ใกล้ใบสด | เขียวเข้มถึงหม่น | ต้องละลายให้เข้ากันก่อนใส่แป้ง |
| ใบอบแห้งหรือผงใบเตย | คนละโทน ออกไม้แห้ง | เขียวอมน้ำตาล | กลิ่นไม่เหมือนใบสด |
| สารสกัดสำเร็จรูป | ขึ้นกับคุณภาพ | เขียวสดมาก | ต้องอ่านฉลากว่ามีน้ำตาลผสมหรือไม่ |
สูตรที่ 1: ขนมชั้นใบเตย ชั่งกรัมและนึ่งทีละชั้น
ขนมชั้นล้มเหลวมากที่สุดเพราะคนเทส่วนผสมทั้งถาดแล้วรอให้สุกทีเดียว ชั้นจึงไม่แยกและเนื้อเหนียวเป็นก้อนเดียว สูตรนี้ทำถาด 20×20 เซนติเมตร ได้เก้าชั้น ตัด 25 ชิ้น
| ส่วนผสม | น้ำหนัก (กรัม) | หน้าที่ |
|---|---|---|
| แป้งมันสำปะหลัง | 200 | ความเหนียวและความใส |
| แป้งข้าวเจ้า | 60 | ให้เนื้ออยู่ทรง ตัดความเละ |
| หัวกะทิ | 400 | ไขมันราว 20 กรัมต่อ 100 กรัม |
| น้ำตาลทราย | 240 | ราว 80 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักแป้งรวม |
| น้ำใบเตยเข้มข้น | 400 | จากใบสดราว 130 กรัม |
| เกลือป่น | 3 | ดึงรสหวานให้กลม |
ผสมแป้งทั้งสองกับหัวกะทิและน้ำใบเตย คนให้เข้ากันแล้วกรองผ่านกระชอนตาถี่หนึ่งครั้ง แบ่งเป็นสองส่วน ส่วนหนึ่งผสมน้ำใบเตยเพิ่มให้เขียวเข้ม อีกส่วนปล่อยสีขาว
ตั้งถาดในซึ้งที่น้ำเดือด ทาถาดด้วยน้ำมันบาง ๆ ใส่ชั้นแรกสูงราว 4 มิลลิเมตร ปิดฝานึ่ง 5 ถึง 6 นาทีจนผิวไม่ติดนิ้ว เทชั้นที่สองช้า ๆ ผ่านทัพพีที่วางชิดผิว นึ่งอีก 5 ถึง 6 นาที สลับสีจนครบเก้าชั้น ชั้นสุดท้ายนึ่ง 8 ถึง 10 นาที
จุดที่ทำให้ชั้นแยกมีสามข้อ หนึ่ง เทชั้นใหม่ขณะชั้นล่างยังเหลวเกินไป สอง ชั้นล่างสุกเกินจนผิวแห้งเป็นฟิล์ม ชั้นใหม่จะไม่ยึดเกาะ สาม ไอน้ำหยดลงผิวหน้า วิธีกันคือใช้ผ้าขาวบางคลุมใต้ฝาและเช็ดฝาเป็นระยะ
แป้งมันให้เนื้อใสเหนียวหนึบเมื่อสุก ส่วนแป้งข้าวเจ้าช่วยให้อยู่ทรงและตัดเป็นชิ้นได้สวย[7] เพราะแป้งมันมีอะมิโลสต่ำกว่าจึงได้เจลที่ยืดหยุ่นกว่า[8]
สูตรที่ 2: วุ้นใบเตยกะทิ อัตราส่วนผงวุ้นและการแบ่งชั้น
วุ้นเซ็ตตัวด้วยวุ้นจากสาหร่าย ไม่ใช่แป้ง จึงไม่ต้องนึ่งทีละชั้น สูตรนี้ทำถาด 20×20 เซนติเมตร ได้สองชั้น ตัด 24 ชิ้น
ชั้นเขียวใช้น้ำสะอาด 500 กรัม น้ำใบเตยเข้มข้น 100 กรัม ผงวุ้น 5 กรัม น้ำตาลทราย 90 กรัม ชั้นกะทิใช้หัวกะทิ 300 กรัม น้ำสะอาด 200 กรัม ผงวุ้น 5 กรัม น้ำตาลทราย 90 กรัม ผงวุ้นรวม 10 กรัมต่อของเหลวราว 1,100 กรัม คือราว 0.9 เปอร์เซ็นต์ของน้ำหนักของเหลว
ผสมผงวุ้นกับน้ำตาลในชามแห้งก่อน แล้วโรยลงในของเหลวที่คนอยู่ตลอด ตั้งไฟกลางคนตลอด รอให้เดือดจริงและเดือดต่อเนื่อง 2 ถึง 3 นาทีจึงปิดไฟ ถ้าปิดไฟตั้งแต่เริ่มมีฟอง วุ้นจะเซ็ตไม่สนิทและเละเป็นน้ำ
เทชั้นเขียวลงถาดที่ล้างด้วยน้ำเปล่า พักให้ผิวเริ่มเซ็ตแต่ยังร้อนอยู่ราว 3 ถึง 5 นาที ใช้ส้อมขูดผิวเป็นรอยหยาบแล้วเทชั้นกะทิลงช้า ๆ รอยขูดช่วยให้สองชั้นยึดกัน ไม่หลุดแยกตอนตัด
ก่อนเทชั้นที่สองให้รอของเหลวอุ่นลงเล็กน้อยแต่อย่ารอจนเริ่มเซ็ต เพราะวุ้นเริ่มเซ็ตเร็วเมื่อต่ำกว่าราว 40 องศาเซลเซียส ถ้าเทขณะร้อนจัดไอน้ำจะเกาะเป็นหยด
สูตรที่ 3: ขนมเปียกปูนใบเตย ขนมที่นึ่งง่ายที่สุดในสามสูตร
สูตรนี้ทำถาด 20×20 เซนติเมตร ตัด 20 ชิ้น ใช้แป้งข้าวเจ้า 150 กรัม แป้งมันสำปะหลัง 40 กรัม น้ำตาลมะพร้าว 130 กรัม หัวกะทิ 250 กรัม น้ำใบเตยเข้มข้น 500 กรัม และน้ำปูนใส 40 กรัม
ผสมแป้งกับน้ำใบเตยให้เข้ากัน กรองหนึ่งครั้ง ละลายน้ำตาลมะพร้าวกับหัวกะทิแล้วเทลงผสม คนจนไม่มีก้อน จากนั้นกวนบนไฟอ่อนตลอดเวลาจนเนื้อข้นและเหนียวคล้ายแป้งเปียก ประมาณ 8 ถึง 10 นาที จึงเติมน้ำปูนใสคนให้ทั่วแล้วเทลงถาด
การกวนก่อนนึ่งคือจุดที่ตัดปัญหาแป้งนอนก้นได้ผลที่สุด เพราะแป้งข้าวเจ้าตกตะกอนเร็ว ถ้าเทลงถาดแล้วนึ่งทันทีจะแยกเป็นน้ำใสด้านบนกับก้อนแป้งด้านล่าง การกวนให้ร้อนถึงราว 70 องศาเซลเซียสก่อนทำให้แป้งเริ่มพองตัวและเนื้ออยู่ตัว
นึ่งด้วยไฟกลาง 20 ถึง 25 นาที ตรวจว่าสุกด้วยการเสียบไม้แหลมตรงกลางแล้วดึงออก ถ้าไม่มีแป้งติดไม้ถือว่าใช้ได้
น้ำปูนใสให้ความเป็นด่างเล็กน้อยซึ่งช่วยให้แป้งเซ็ตตัวแน่นขึ้น และช่วยให้สีเขียวคงรูปนานขึ้น
ลดน้ำตาลได้กี่เปอร์เซ็นต์โดยขนมยังไม่เสียรูป
ลดได้ราว 20 ถึง 30 เปอร์เซ็นต์ของน้ำตาลในสูตรโดยขนมยังตัดเป็นชิ้นและยังยึดตัวอยู่ ถ้าเกิน 40 เปอร์เซ็นต์เนื้อจะเริ่มนุ่มเละ โดยเฉพาะขนมชั้นที่ต้องพึ่งน้ำตาลพยุงโครงสร้างระหว่างชั้น
เหตุที่ลดได้ไม่จำกัดคือน้ำตาลในขนมแป้งไม่ได้ให้ความหวานอย่างเดียว แต่ยังเพิ่มอุณหภูมิที่แป้งเริ่มพองตัวและอุ้มน้ำไว้ในเนื้อ[20] งานทดลองกับแป้งสาลีพบว่าทั้งน้ำตาลทรายและสารทดแทนหลายชนิดทำให้อุณหภูมิที่แป้งเริ่มพองตัวสูงขึ้นตามความเข้มข้น และสารทดแทนต่างชนิดให้ผลต่อความหนืดไม่เหมือนกัน[5] การทดลองเดียวกันยังพบว่าอัลลูโลสเร่งการคืนตัวของแป้ง ขณะที่โอลิโกแซ็กคาไรด์ลดทั้งความหนืดและการคืนตัว[6]
หลักที่ใช้ได้กับขนมไทยคือถ้าลดน้ำตาลแล้วเนื้อเหลว ให้ลดน้ำลงหรือเพิ่มแป้งมัน 5 ถึง 10 กรัมต่อสูตร และถ้าเนื้อแข็งหรือแตก ให้เพิ่มหัวกะทิ 20 ถึง 30 กรัม
| สูตร | น้ำตาลเต็มสูตร (กรัม/ชิ้น) | ลด 25 เปอร์เซ็นต์ | ลด 40 เปอร์เซ็นต์ | สิ่งที่เปลี่ยน |
|---|---|---|---|---|
| ขนมชั้น | 9.6 (1.9 ช้อนชา) | 7.2 (1.4 ช้อนชา) | 5.8 (1.2 ช้อนชา) | ชั้นยังติดแต่เนื้อนุ่มลง ต้องนึ่งนานขึ้นเล็กน้อย |
| วุ้นกะทิ | 7.5 (1.5 ช้อนชา) | 5.6 (1.1 ช้อนชา) | 4.5 (0.9 ช้อนชา) | ลดได้มากที่สุดเพราะตัวเซ็ตคือวุ้น ไม่ใช่แป้ง |
| ขนมเปียกปูน | 6.5 (1.3 ช้อนชา) | 4.9 (1.0 ช้อนชา) | 3.9 (0.8 ช้อนชา) | เนื้อเริ่มร่วน ต้องกวนนานขึ้น |
สารทดแทนที่ใช้ได้มีสามตัว ตัวแรกอีริทริทอล ให้ความหวานราว 60 ถึง 70 เปอร์เซ็นต์ของน้ำตาลทราย ให้พลังงานต่ำมากและไม่ถูกแบคทีเรียในช่องปากหมักเป็นกรด[17][18] ข้อจำกัดคือให้ความรู้สึกเย็นในปาก และถ้าใช้แทนเกินครึ่งของน้ำตาล เนื้อขนมจะแข็งและแตกง่าย ตัวที่สองหญ้าหวานหรือรีบาอูดีโอไซด์เอ็ม ให้ความหวานสูงโดยไม่มีพลังงานและมีรสขมค้างน้อยกว่าสารสกัดรุ่นเก่า[19] แต่ไม่มีเนื้อจึงแทนน้ำตาลได้ไม่เกินหนึ่งในสามของสูตร ตัวที่สามน้ำตาลมะพร้าวให้ความหวานกลมกว่าแต่พลังงานใกล้เคียงน้ำตาลทราย
ความข้นมีผลต่อการรับรสหวาน งานทดลองกับเครื่องดื่มโปรตีนพบว่าความข้นเปลี่ยนการรับรู้รสหวาน[21]
คำเตือนด้านความปลอดภัย (อ่านก่อนใช้): ขนมใบเตยที่ลดน้ำตาลแล้วยังมีแป้งและกะทิ จึงยังให้พลังงานและคาร์โบไฮเดรต ไม่ใช่ขนมที่กินได้ไม่อั้น ผู้ป่วยเบาหวานควรนับขนมเป็นส่วนหนึ่งของคาร์โบไฮเดรตในมื้อและตรวจน้ำตาลตามแผนการรักษา ผู้ที่ต้องจำกัดไขมันอิ่มตัวควรลดหัวกะทิหรือแบ่งกินครึ่งชิ้น เด็กเล็กไม่ควรได้ขนมหวานเป็นอาหารหลัก และไม่มีขนมชนิดใดในบทนี้ใช้แทนยาหรือการรักษาโรค
กะทิ: เลือกแบบไหนและลดไขมันได้แค่ไหน
หัวกะทิคือส่วนที่ลอยขึ้นมาจากการคั้นมะพร้าวขูด มีไขมันราว 20 ถึง 25 กรัมต่อ 100 กรัม[29] ส่วนกะทิกล่องมักเจือจางด้วยน้ำและเติมอิมัลซิไฟเออร์กับสารกันแยกชั้น ไขมันจึงต่ำกว่าและเนื้อไม่แน่นเท่า
เมื่อลดไขมันในกะทิ เนื้อขนมจะแข็งและหยุ่นน้อยลง เพราะไขมันเคลือบเม็ดแป้งและให้ความเนียนในปาก ถ้าลดหัวกะทิลงครึ่งหนึ่งให้เติมแป้งมัน 5 ถึง 10 กรัมหรือใช้กะทิกล่องสูตรเข้มข้นแทนน้ำบางส่วน
ทางเลือกนมพืชที่ใช้แทนกะทิมีข้อจำกัดต่างกัน นมถั่วเหลืองให้โปรตีนสูงที่สุดและเนื้อใกล้กะทิมากที่สุด นมข้าวโอ๊ตแป้งสูงทำให้ขนมเหนียวขึ้น นมอัลมอนด์ไขมันต่ำและเนื้อบางกว่า งานสำรวจองค์ประกอบเครื่องดื่มจากพืชเทียบกับนมวัวพบว่าเครื่องดื่มจากพืชส่วนใหญ่มีโปรตีนต่ำกว่านมวัวชัดเจนและหลายผลิตภัณฑ์เติมน้ำตาล[15] ขณะที่กะทิช่วยเพิ่มของแข็งที่ไม่ใช่ไขมันในขนม[14] กะทิและน้ำมันมะพร้าวยังมีไขมันอิ่มตัวสูง งานวิเคราะห์อภิมานของการทดลองแบบสุ่มพบว่าการบริโภคน้ำมันมะพร้าวเพิ่มแอลดีแอลคอเลสเตอรอลเมื่อเทียบกับน้ำมันพืชที่มีไขมันไม่อิ่มตัวสูง[16] การเปลี่ยนจากกะทิเป็นนมพืชจึงช่วยเรื่องไขมันในเลือดได้จริงในคนที่กินขนมเป็นประจำ แต่ไม่ใช่เหตุผลให้กินขนมได้มากขึ้น
เทคนิคที่ทำให้ขนมออกมาสวย: สีเขียวคงที่ หน้าเงา ไม่มีฟอง
เทคนิคที่ได้ผลที่สุดคือกรองส่วนผสมสองครั้ง กระชอนตาถี่จะดักเม็ดแป้งที่ยังไม่ละลายซึ่งเป็นสาเหตุของจุดขาวในเนื้อขนม
ทิ้งส่วนผสมไว้ 20 นาทีก่อนนึ่งให้แป้งดูดน้ำเต็มที่และฟองลอยขึ้นมา ตักฟองทิ้งแล้วเคาะถาดเบา ๆ เพื่อไล่ฟองที่เหลือ
เรื่องฝาปิดสำคัญกว่าที่คิด ผ้าขาวบางที่คลุมใต้ฝาจะดูดซับไอน้ำไม่ให้หยดลงผิวหน้า และการเช็ดฝาทุกครั้งที่เปิดคือสิ่งที่ทำให้หน้าเงาไม่มีหลุม
การพักให้เย็นสนิทก่อนตัดคือขั้นที่คนรีบที่สุดและเสียผลงานมากที่สุด ขนมชั้นต้องพักอย่างน้อย 2 ชั่วโมงในอุณหภูมิห้องหรือ 45 นาทีในตู้เย็นก่อนตัด ถ้าตัดขณะยังอุ่น มีดจะบีบเนื้อให้ย่นและชั้นเละ ให้ใช้มีดจุ่มน้ำร้อนเช็ดให้แห้งแล้วตัดทีละครั้ง
โภชนาการต่อชิ้น: น้ำตาลและพลังงานเท่าไร
ตารางนี้คำนวณจากน้ำหนักส่วนผสมในสูตรข้างต้น โดยใช้ค่าองค์ประกอบอาหารจากฐานข้อมูลอาหารไทย[29] และคิดคาร์โบไฮเดรตกับโปรตีน 4 กิโลแคลอรีต่อกรัม ไขมัน 9 กิโลแคลอรีต่อกรัม โดยถือหัวกะทิมีไขมัน 20 กรัมต่อ 100 กรัม ถ้าใช้หัวกะทิเข้มข้นกว่านี้ พลังงานต่อชิ้นจะสูงขึ้นตาม
| ขนม | น้ำหนักต่อชิ้น | พลังงานต่อชิ้น | น้ำตาลต่อชิ้น | ไขมันต่อชิ้น | คาร์โบไฮเดรตต่อชิ้น | ต่อ 100 กรัม |
|---|---|---|---|---|---|---|
| ขนมชั้นใบเตย | 52 กรัม | 109 กิโลแคลอรี | 9.6 กรัม (1.9 ช้อนชา) | 3.2 กรัม | 19 กรัม | 210 กิโลแคลอรี |
| วุ้นใบเตยกะทิ | 54 กรัม | 56 กิโลแคลอรี | 7.5 กรัม (1.5 ช้อนชา) | 2.5 กรัม | 8 กรัม | 105 กิโลแคลอรี |
| ขนมเปียกปูนใบเตย | 54 กรัม | 87 กิโลแคลอรี | 6.5 กรัม (1.3 ช้อนชา) | 2.6 กรัม | 15 กรัม | 162 กิโลแคลอรี |
กรมอนามัยระบุว่าขนมฝอยทองหนึ่งแพมีน้ำตาลราว 3 ช้อนชา[27] ขนมชั้นหนึ่งชิ้นจึงให้น้ำตาลราวสองในสามของฝอยทองหนึ่งแพ (หมายเหตุ: ข้อมูลอ้างอิงอาจคลาดเคลื่อน) และคิดเป็นเกือบหนึ่งในสามของเพดาน 6 ช้อนชาต่อวัน[27] ส่วนน้ำตาลอิสระตาม DRI ไทยไม่ควรเกิน 10 เปอร์เซ็นต์ของพลังงานทั้งวัน[26]
เมื่อเทียบกับขนมอบทั่วไปต่อน้ำหนักหนึ่งกรัม ขนมชั้นไม่ได้หวานกว่านัก แต่ขนมอบมักตัดชิ้นใหญ่กว่าขนมไทย จึงได้น้ำตาลต่อชิ้นสูงกว่า และขนมไทยส่วนใหญ่ถูกระบุว่าเป็นกลุ่มที่มีน้ำตาลสูงอยู่แล้ว[13] ขนาดที่แนะนำคือหนึ่งถึงสองชิ้นต่อครั้ง และควรกินพร้อมมื้อหลักเพราะโปรตีนในมื้อช่วยชะลอการดูดซึม น้ำตาลที่กินบ่อยยังเพิ่มความเสี่ยงฟันผุ[24]
แป้งมันและแป้งข้าวเหนียวยังถูกย่อยเร็ว[11] งานศึกษาในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 พบว่าข้าวเหนียวมีค่าดัชนีน้ำตาลสูงที่สุดในกลุ่มที่ทดสอบ และค่าดัชนีน้ำตาลแปรผกผันกับปริมาณอะมิโลส[12]
เก็บและเสิร์ฟ: อายุการเก็บและความปลอดภัย
ขนมชั้นเก็บในตู้เย็นได้ 2 ถึง 3 วันในกล่องปิดสนิท แต่เนื้อจะแข็งขึ้นจากการคืนตัวของแป้ง[9][10] วุ้นกะทิ 3 วัน และขนมเปียกปูนควรกินภายใน 2 วันเพราะชื้นที่สุด ที่อุณหภูมิห้องไม่ควรวางเกิน 2 ชั่วโมง
เหตุที่ต้องเข้มงวดอธิบายด้วย Bacillus cereus แบคทีเรียที่พบบ่อยในอาหารประเภทแป้งสุกที่ทิ้งไว้ในอุณหภูมิห้อง งานทบทวนพบว่าอาหารประเภทแป้งเป็นแหล่งปนเปื้อนหลัก และสารพิษที่สร้างมีทั้งชนิดทำให้ท้องเสียและชนิดทำให้อาเจียน[22] สารพิษชนิดอาเจียนหรือ cereulide ทนความร้อนสูงมาก การอุ่นซ้ำจึงไม่ทำให้ปลอดภัย[23]
สัญญาณว่าเสียแล้วคือกลิ่นเปรี้ยวหรือกลิ่นหืนจากกะทิ ผิวหน้ามีน้ำซึมเป็นเมือก และเนื้อวุ้นเริ่มแตกน้ำ ขนมที่มีกะทิไม่ควรตากแดดหรือวางใกล้ความร้อนเพราะไขมันหืนเร็ว
ขนมใบเตยทางเลือกสำหรับคนคุมน้ำตาลและมังสวิรัติ
คนที่คุมน้ำตาลกินขนมทั้งสามสูตรได้โดยปรับสามจุด หนึ่ง ลดน้ำตาล 25 เปอร์เซ็นต์ตามตาราง สอง ลดหัวกะทิในสูตรวุ้นลงหนึ่งในสามและทดแทนด้วยน้ำสะอาด สาม แบ่งชิ้นเล็กลงครึ่งหนึ่งแล้วกินหนึ่งชิ้นแทนสองชิ้น
สำหรับมังสวิรัติ สูตรทั้งสามใช้กะทิและวุ้นจากสาหร่ายอยู่แล้ว ยกเว้นขนมที่ใช้เจลาติน น้ำตาลทรายขาวบางยี่ห้อผ่านการฟอกด้วยถ่านกระดูกสัตว์ ผู้ที่ถือวีแกนเคร่งครัดจึงควรใช้น้ำตาลออร์แกนิกหรือน้ำตาลมะพร้าว
ข้อควรระวังเรื่องรสคือการลดน้ำตาลพร้อมลดกะทิพร้อมกันจะทำให้ขนมจืดและแห้ง ให้ลดอย่างใดอย่างหนึ่งต่อครั้งแล้วชิมก่อนปรับครั้งถัดไป
ถ้าทำขาย การบอกกล่าวต้องตรงไปตรงมา ระบุว่าลดน้ำตาลได้กี่เปอร์เซ็นต์จากสูตรใด ห้ามเขียนว่าไม่มีน้ำตาลถ้ายังมีน้ำตาลจากกะทิหรือน้ำตาลมะพร้าว และห้ามอ้างว่ากินแล้วน้ำตาลไม่ขึ้นเพราะไม่มีหลักฐานรองรับ หากจะกล่าวอ้างสรรพคุณบนฉลากต้องปฏิบัติตามประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับที่ 445 พ.ศ. 2566[28]
คำถามที่พบบ่อย
ขนมชั้นใบเตยทำอย่างไรให้ชั้นติดกัน
เทชั้นใหม่ขณะชั้นล่างสุกแต่ยังร้อนและผิวไม่แห้งเป็นฟิล์ม นึ่งชั้นละ 5 ถึง 6 นาทีด้วยไฟกลาง และอย่าให้ไอน้ำหยดลงผิวหน้า
น้ำใบเตยคั้นอย่างไรให้เขียวสวย
ใช้ใบสด 1 ส่วนต่อน้ำ 3 ส่วนโดยน้ำหนัก คั้นผ่านผ้าขาวบางสองรอบ ใช้ภายในหนึ่งวัน และให้ความร้อนสั้นที่สุดเพราะความร้อนทำให้สีออกเหลืองน้ำตาล[25]
ลดน้ำตาลในขนมใบเตยได้ไหม
ได้ราว 20 ถึง 30 เปอร์เซ็นต์ของน้ำตาลในสูตรโดยเนื้อยังอยู่ทรง ถ้าเกิน 40 เปอร์เซ็นต์เนื้อจะนุ่มเละ เพราะน้ำตาลช่วยพยุงโครงสร้างแป้ง[5]
วุ้นใบเตยไม่เซ็ตตัวเพราะอะไร
ผงวุ้นไม่เคยเดือดจริง อัตราส่วนน้อยเกินไป เติมน้ำสับปะรดหรือมะละกอสดซึ่งมีเอนไซม์ย่อยวุ้น หรือคนขณะวุ้นกำลังเซ็ตตัว
ขนมใบเตยเก็บได้กี่วัน
ขนมชั้น 2 ถึง 3 วัน วุ้นกะทิ 3 วัน ขนมเปียกปูน 2 วัน ที่อุณหภูมิห้องไม่ควรเกิน 2 ชั่วโมงเพราะเสี่ยง Bacillus cereus ซึ่งสารพิษ cereulide ทนความร้อน[22][23]
ใช้สีผสมอาหารแทนใบเตยได้ไหม
ได้ถ้าต้องการแค่สี แต่จะไม่ได้กลิ่นเลย เพราะกลิ่นมาจาก 2-acetyl-1-pyrroline ในใบเตยโดยตรง[1]
ขนมใบเตย 1 ชิ้นกี่แคล
ขนมชั้น 109 กิโลแคลอรี วุ้นกะทิ 56 และขนมเปียกปูน 87 คำนวณจากส่วนผสมในสูตรของบทนี้ จะสูงขึ้นถ้าใช้หัวกะทิเข้มข้นกว่านี้
คนเบาหวานกินขนมใบเตยได้ไหม
ได้ถ้านับเป็นคาร์โบไฮเดรตในมื้อและจำกัดจำนวนชิ้น เพราะข้าวเหนียวมีค่าดัชนีน้ำตาลสูงในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2[12] ควรปรึกษาทีมดูแลก่อนปรับปริมาณ
สรุป
ขนมใบเตยทั้งสามสูตรทำได้ในครัวบ้านด้วยการนึ่งหรือต้ม ไม่ต้องใช้เตาอบ วุ้นต้องการผงวุ้นราว 0.9 เปอร์เซ็นต์ของของเหลวและต้องเดือดจริง 2 ถึง 3 นาที ส่วนขนมเปียกปูนต้องกวนให้ร้อนก่อนนึ่งเพื่อไม่ให้แป้งนอนก้น
ตัวเลขที่ควรจำคือขนมชั้นหนึ่งชิ้น 109 กิโลแคลอรีกับน้ำตาล 1.9 ช้อนชา วุ้นหนึ่งชิ้น 56 กิโลแคลอรีกับน้ำตาล 1.5 ช้อนชา และเพดานน้ำตาลต่อวัน 6 ช้อนชา[27] การลดน้ำตาลทำได้ราว 20 ถึง 30 เปอร์เซ็นต์โดยขนมยังอยู่ทรง
แหล่งอ้างอิง
- . Azhar ANH, Amran NA, Yusup S, Mohd Yusoff MH. Ultrasonic Extraction of 2-Acetyl-1-Pyrroline (2AP) from Pandanus amaryllifolius Roxb. Using Ethanol as Solvent. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;27(15):4906. https://doi.org/10.3390/molecules27154906 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Tang K, Chen C, Liu Y, et al. Comprehensive Characterization of Aroma Profile of “Glutinous Rice” Flavor in Pandanus amaryllifolius Roxb. Using HS-SPME-GC-O-M ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;14(6):935. https://doi.org/10.3390/foods14060935 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Khoo L, Tan WBJ, Ng KYC, et al. Nutritional and functional innovations of Pandanus amaryllifolius Roxb.: From aroma to health-promoting bioactive. J Sci Food ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . https://doi.org/10.1002/jsfa.70754 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Ghasemzadeh A, Jaafar HZ. Profiling of phenolic compounds and their antioxidant and anticancer activities in pandan (Pandanus amaryllifolius Roxb.) extracts f ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;13:341. https://doi.org/10.1186/1472-6882-13-341 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Woodbury TJ, Lust AL, Mauer LJ. The effects of commercially available sweeteners (sucrose and sucrose replacers) on wheat starch gelatinization and pasting, a ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;86(3):687–698. https://doi.org/10.1111/1750-3841.15572 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Woodbury TJ, Mauer LJ. Oligosaccharide, sucrose, and allulose effects on the pasting and retrogradation behaviors of wheat starch. Food Res Int. 2023;171:1130 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . https://doi.org/10.1016/j.foodres.2023.113002 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Chamorro AF, Palencia M, Lerma TA. Physicochemical Characterization and Properties of Cassava Starch: A Review. Polymers (Basel). 2025;17(12):1663. https://do ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 8. Tappiban P, Ying Y, Pang Y, et al. Gelatinization, pasting and retrogradation properties and molecular fine structure of starches from seven cassava cultivar ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;150:831–838. https://doi.org/10.1016/j.ijbiomac.2020.02.119 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Charoenrein S, Preechathammawong N. Effect of waxy rice flour and cassava starch on freeze-thaw stability of rice starch gels. Carbohydr Polym. 2012;90(2):103 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- –1037. https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2012.06.038 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Qiu S, Abbaspourrad A, Padilla-Zakour OI. Prevention of the Retrogradation of Glutinous Rice Gel and Sweetened Glutinous Rice Cake Utilizing Pulsed Electric F ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;11(9):1306. https://doi.org/10.3390/foods11091306 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Guo L, Zhang J, Hu J, et al. Susceptibility of glutinous rice starch to digestive enzymes. Carbohydr Polym. 2015;128:154–162. https://doi.org/10.1016/j.carbpo ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 12. Juliano BO, Perez CM, Komindr S, Banphotkasem S. Properties of Thai cooked rice and noodles differing in glycemic index in noninsulin-dependent diabetics. P ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;39(4):369–374. https://doi.org/10.1007/BF01092074 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Samakradhamrongthai RS, Jannu T, Renaldi G, et al. Physicochemical Properties, Textural Qualities, and Sensory Assessment of Chewy Rice Dessert (Khanom Doo) F ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;90(8):e70480. https://doi.org/10.1111/1750-3841.70480 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Beegum PPS, Nair JP, Manikantan MR, et al. Effect of coconut milk, tender coconut and coconut sugar on the physico-chemical and sensory attributes in ice crea ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;59(7):2605–2616. https://doi.org/10.1007/s13197-021-05279-y ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Walther B, Guggisberg D, Badertscher R, et al. Comparison of nutritional composition between plant-based drinks and cow’s milk. Front Nutr. 2022;9:988707. htt ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 16. Neelakantan N, Seah JYH, van Dam RM. The Effect of Coconut Oil Consumption on Cardiovascular Risk Factors: A Systematic Review and Meta-Analysis of Clinical ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;141(10):803–814. https://doi.org/10.1161/CIRCULATIONAHA.119.043052 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Mazi TA, Stanhope KL. Erythritol: An In-Depth Discussion of Its Potential to Be a Beneficial Dietary Component. Nutrients. 2023;15(1):204. https://doi.org/10. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 18. de Cock P. Erythritol Functional Roles in Oral-Systemic Health. Adv Dent Res. 2018;29(1):104–109. https://doi.org/10.1177/0022034517736499 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Prakash I, Markosyan A, Bunders C. Development of Next Generation Stevia Sweetener: Rebaudioside M. Foods. 2014;3(1):162–175. https://doi.org/10.3390/foods301 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 20. McCain HR, Kaliappan S, Drake MA. Invited review: Sugar reduction in dairy products. J Dairy Sci. 2018;101(10):8619–8640. https://doi.org/10.3168/jds.2017-1 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 21. Dhamodharan G, Makame J, Nolden AA. Texture-Taste Interactions: Exploring the Effect of Thickener Concentration on the Sensory Perception of Sweetness. J Te ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;56(4):e70042. https://doi.org/10.1111/jtxs.70042 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Leong SS, Korel F, King JH. Bacillus cereus: A review of “fried rice syndrome” causative agents. Microb Pathog. 2023;185:106418. https://doi.org/10.1016/j.mic ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 23. Schopmeyer L, Biewenga M, van der Voort M, et al. Fulminant multi-organ failure associated with cereulide-producing Bacillus cereus after consumption of imp ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;19. https://doi.org/10.1136/bcr-2026-275511 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . Moores CJ, Kelly SAM, Moynihan PJ. Systematic Review of the Effect on Caries of Sugars Intake: Ten-Year Update. J Dent Res. 2022;101(9):1034–1045. https://doi ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 25. Gong W, Li X, Hu J, et al. Insight into the impact of pre-cooking and freezing on the colour stability of pakchoi during thermal processing: A study on chlo ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- ;481:144065. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2025.144065 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . สำนักโภชนาการ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. ปริมาณสารอาหารอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับคนไทย พ.ศ. 2563. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2563. https://nutrition2.anamai. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 27. กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. อินโฟกราฟิก “ลดหวาน ลด NCDs”: ปริมาณน้ำตาลในอาหารและเครื่องดื่มที่พบบ่อย. 2567. https://multimedia.anamai.moph.go.th/infographic ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- 28. กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 445) พ.ศ. 2566 เรื่อง ฉลากโภชนาการ. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. https://food.fda.moph.go.th/food-law/nut ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
- . สถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล. Thai Food Composition Database, Online version 3, August 2025. https://inmu.mahidol.ac.th/thaifcd/home ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed