ขมิ้นชัน สรรพคุณจากงานวิจัย RCT วิธีกิน ข้อควรระวัง (2568)

การตีความอย่างระมัดระวัง: งาน RCT ล่าสุดปี 2026 ใน 125 คน พบ curcumin ลดคะแนน VAS/WOMAC และลด TNF-α ดีกว่ายาหลอก แต่ผลต่อ IL-6 และ hs-CRP ไม่ชัด[9] — ตัวชี้วัดการอักเสบในเลือดบางตัวจึงยังเป็นที่ถกเถียง[8]

2. ต้านอักเสบ — กลไกชัดในห้องทดลอง ผลในคนหลากหลาย

curcumin ยับยั้ง NF-κB และลดการผลิตสารอักเสบหลายตัวในระดับเซลล์อย่างสอดคล้องกัน[22] ปัญหาคือผลในคนไม่ได้สะท้อนเต็มกลไก เพราะการดูดซึมต่ำ[11],[12] หน้าตาเรื่อง “ต้านอักเสบ” ของขมิ้นชันจึงเหมาะเขียนว่า “รองรับด้วยกลไกและ RCT บางกลุ่ม” ไม่ใช่ “แทนยาต้านอักเสบทุกกรณี”

3. ไขมันในเลือด — ผลดีขนาดเล็กแต่วัดได้

• meta-analysis 7 งาน (649 คน) พบลด LDL-C และไตรกลีเซอไรด์ ไม่พบเหตุการณ์รุนแรง[18]
• Umbrella review ปี 2025 รวบรวม 53 RCT: ลดคอเลสเตอรอลรวม −7.8, LDL −5.8, TG −13.2 mg/dL และเพิ่ม HDL +2.4 mg/dL — ค่า LDL และ TG ลดถึงระดับ “มีนัยสำคัญทางคลินิก” ในคนที่มีโรคเมตาบอลิก โดยเฉพาะเบาหวานชนิดที่ 2[19]

ผลลัพธ์นี้เป็นการช่วยเสริมที่พอประมาณ ไม่ใช่ทดแทนยาลดไขมัน

4. ไขมันพอกตับที่ไม่ได้เกิดจากแอลกอฮอล์ (NAFLD) — ผลขัดแย้งกัน เขียนตรงความจริง

งานวิจัยเรื่อง NAFLD ให้ภาพที่ไม่เรียบเนียน:

• งานรวบรวม 14 RCT สรุปว่า curcumin ไม่ลด ALT/AST/ALP อย่างมีนัยสำคัญ แต่ลดไตรกลีเซอริด์และรอบเอว[16]
• อีกงาน GRADE-assessed 15 RCT (905 คน) สรุปว่าลด ALT และ AST ได้จริง[17]

ความขัดแย้งนี้มาจากขนาด สูตรสารสกัด และคุณภาพงานที่ต่างกัน — บทสรุปที่ซื่อสัตย์: “แนวโน้มเป็นบวกในบางงาน แต่ยังไม่มีข้อสรุปทางการสำหรับรักษาตับมัน”

5. ลำไส้ใหญ่อักเสบเรื้อรัง (UC) ร่วมกับยามาตรฐาน — RCT จริง

• RCT ของ Hanai (ญี่ปุ่น) 89 คน ในระยะหายสนิท ให้ curcumin 1 กรัม ×2/วัน ร่วมกับ sulfasalazine/mesalamine 6 เดือน พบอัตรากลับเป็นซ้ำ 4.65% เทียบ 20.51% ในยาหลอก และดัชนีทางคลินิกและกล้องดีขึ้น[13]
• บทวิเคราะห์รวม 6 RCT (349 คน) สนับสนุนว่าการใช้ curcumin เป็นยาเสริมช่วยให้โรคสงบทั้งจากการประเมินอาการและการส่องกล้องตรวจ ไม่พบผลข้างเคียงรุนแรง[14] ส่วน Cochrane ระบุหลักฐานยังจำกัดต่องานเดียวจึงต้องการ RCT ขนาดใหญ่ยืนยัน[15]

ข้อควรจำ: นี่คือการใช้ ร่วมกับยามาตรฐาน ในระยะติดตามแพทย์ — ไม่ใช่การเลิกยาไปกินขมิ้นแทน

6. อาการซึมเศร้าและวิตกกังวล — หลักฐาน RCT จำนวนหนึ่ง

meta-analysis ปี 2019 รวม 10 งาน (531 คน) พบว่า curcumin เสริมการรักษาดีกว่ายาหลอกต่ออาการซึมเศร้า (g = −0.75)[20] และงาน meta อีกฉบับ (6 RCT, 377 คน) ก็สนับสนุนแนวโน้มเดียวกัน ไม่พบเหตุการณ์รุนแรงในงานที่รวม[21] — อย่างไรก็ตามงานมีความแตกต่างสูงและขนาดกลุ่มไม่ใหญ่ ควรมองว่าเป็น “เสริมทางเลือกที่กำลังถูกพิสูจน์” ไม่ใช่ยาแทน SSRI

ตารางสรุป: ภาวะ ขนาดที่งานวิจัยใช้ ระดับหลักฐาน

ใครควรศึกษาข้อมูลเรื่องขมิ้นชัน

บทความนี้รวบรวมข้อมูลสำหรับผู้อ่านต่อไปนี้: ผู้ที่ข้อเข่าเริ่มเสื่อมและต้องการตัวเลือกเสริมยาต้านอักเสบ[1],[7] ผู้ที่ตรวจพบไขมันในเลือดสูงหรือตับมันและกำลังปรับพฤติกรรม[17],[19] ผู้ป่วยลำไส้ใหญ่อักเสบที่อยู่ระยะหาย[13],[15] และผู้ที่สนใจกินขมิ้นชันเป็นประจำแต่กลัวข้อควรระวัง[29] — กลุ่มเหล่านี้โยงต่อไปหน้า “อาการปวดข้อ” และหมวด “สารอาหาร & สารสกัด” ของเว็บ

สำหรับผู้ที่กำลังเลือกอยู่ระหว่าง “ขมิ้นชัน กับ สารสกัด curcumin” ให้คิดแบบนี้: ขนาดอาหารทุกวันเหมาะกับผู้ที่มุ่งสุขภาพเชิงอาหารและป้องกันระยะยาว ส่วนการกินสารสกัดเข้มข้นเหมาะกับผู้ที่มีเป้าหมายเฉพาะ (เช่น ปวดข้อเข่า) และควรอยู่ภายใต้คำแนะนำแพทย์/เภสัชกร — โดยเฉพาะถ้าคุณมีโรคประจำตัวหรือรับประทานยาอยู่แล้ว กลุ่มสมุนไพรต้านอักเสบอื่นที่เว็บครอบคลุมไว้เป็นทางเลือกเสริมได้ เช่น กระชายดำ (งาน RCT ดีสเปปเซียและช่องปาก) และฟ้าทะลายโจร (งาน RCT หวัด)

วิธีกินขมิ้นชัน ปริมาณที่งานวิจัยใช้ และรูปแบบผลิตภัณฑ์

1. ผงเครื่องเทศในอาหาร: การใช้ประจำในแกง/ผัดหมี่ปลอดภัยและได้ประโยชน์เชิงอาหาร[29] แต่ปริมาณ curcumin ต่อมื้อน้อย (~3% น้ำหนัก)
2. ตำราแพทย์แผนไทย: แคปซูลผงเหง้าแห้ง 250–500 มก. รับประทานครั้งละ 2–4 แคปซูล วันละ 3–4 ครั้ง หลังอาหารและก่อนนอน สำหรับอาการท้องอืด-จุกเสียด[32]
3. แคปซูลสารสกัด curcuminoid: งาน RCT ข้อเข่าเสื่อมใช้ 1,500 mg/วัน[1] และสูตรเสริมการดูดซึมใช้ 180–1,000 mg/วัน[4],[6] — ขนาดเหล่านี้คือโปรโตคอลงานวิจัย ไม่ใช่คำแนะนำสากล คนทั่วไปใช้ตามฉลากพร้อมคำแนะนำแพทย์/เภสัชกร

เคล็ดการกินเพื่อดูดซึม: กินร่วมกับอาหารที่มีไขมันเล็กน้อย (curcumin ละลายในไขมัน) และพริกไทยดำ — กลไก piperine ถูกพิสูจน์ในคนแล้ว[11] แต่ถ้าคุณอยู่ในกลุ่มเสี่ยงตับหรือใช้ยาประจำตัวหลายชนิด ให้เลือกผงเครื่องเทศหรือสารสกัดธรรมดา และปรึกษาแพทย์ก่อนใช้สูตรเพิ่มการดูดซึม (เหตุผลในหัวข้อถัดไป)

การเก็บรักษา: เหง้าแห้ง/ผงควรปิดสนิทพ้นแสง — curcuminoid และน้ำมันหอมระเหยเสื่อมคุณภาพเมื่อโดนแสงและความชื้น

ข้อควรระวัง ผลข้างเคียง และผู้ที่ไม่ควรกิน

หัวข้อนี้สำคัญที่สุดของบทความ — ขมิ้นชันเป็นสมุนไพรที่ปลอดภัยเชิงอาหาร แต่มีกลุ่มที่ห้ามหรือต้องเฝ้าระวังจริง:

• ผู้ที่มีนิ่วน้ำดีหรือทางเดินน้ำดีอุดกั้น — ไม่ควรใช้: งาน RCT ในคนแสดงว่า curcumin กระตุ้นถุงน้ำดีให้หดตัวจริง — 20 มก. ทำให้ถุงน้ำดีหดราว 29% ภายใน 2 ชั่วโมง และ 40 มก. ทำให้หดราว 50%[23],[24] แหล่งข้อมูลสุขภาพที่ยึดมาตรฐาน (NCCIH/NIH, WebMD) จึงระบุตรงกันว่าห้ามใช้สารสกัดขมิ้นในปริมาณยาหากมีนิ่วหรือการอุดกั้นทางน้ำดี เพราะการหดตัวของถุงน้ำดีรอบก้อนนิ่วอาจกระตุ้นอาการปวดรุนแรงหรือภาวะแทรกซ้อน[29] — อาหารปรุงปกติไม่เข้าข่ายนี้
• หญิงตั้งครรภ์ — งดสารสกัด/ปริมาณยา: กินขมิ้นเป็นเครื่องปรุงอาหารได้ตามปกติ แต่ NCCIH ระบุว่าการใช้เป็นอาหารเสริมช่วงตั้งครรภ์อาจไม่ปลอดภัย[29] และตำรายา (Drugs.com) จัดเป็น “ควรหลีกเลี่ยงปริมาณยา” เพราะอาจกระตุ้นมดลูก เกินกว่าที่จะเสี่ยงโดยไม่จำเป็น[30]
• ผู้ที่รับประทานยากันเลือดจับตัว/ยาละลายลิ่มโลหิต: มีรายงานกรณีผู้ป่วยที่ควบคุมระดับยาวาร์ฟาริน (warfarin) ได้คงที่มาตลอด แต่เมื่อใช้ผลิตภัณฑ์ขมิ้นแล้วค่า INR พุ่งเกิน 10 — เสี่ยงเลือดออกรุนแรง (Medsafe นิวซีแลนด์เตือนอย่างเป็นทางการ)[30] และมี case report เลือดออกก้อนใหญ่ในขาของผู้ป่วยที่รับประทานยากันเลือดหลายชนิด หลังเริ่ม curcumin 1 กรัม/วัน[31] — หากคุณทาน warfarin, clopidogrel, apixaban หรือแอสไพริน ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ
• ตับ — รายงานพิษตับจากสารสกัดเพิ่มการดูดซึม: LiverTox ของ NIH บันทึกตับพิษเฉียบพลันจากผลิตภัณฑ์ขมิ้น “หลายสิบราย” ในช่วงหลัง ส่วนใหญ่เป็นสูตรเพิ่มการดูดซึม มีรายงานเสียชีวิตบางกรณี และสัมพันธ์กับพันธุกรรม HLA-B*35:01[25] งานวิเคราะห์ฐานข้อมูลเฝ้าระวังของอิตาลีพบ 37 รายจากสูตรเพิ่มการดูดซึม[27] และมีรายงานกรณีเกิดจากสูตรผสม piperine โดยตรง[28] — ส่วนใหญ่ฟื้นดีหลังหยุดกิน หากมีอาการเหนื่อยง่าย คลื่นไส้ ปัสสาวะสีเข้ม ตาเหลือง ให้หยุดและพบแพทย์ทันที[29]
• ผลข้างเคียงทั่วไป: คลื่นไส้ ท้องเสีย แสบร้อนกลางอก ท้องผูก โดยพบมากที่ขนาดสูง[29],[12] กลุ่มงานยืนยันว่าสูตรธรรมดา ≤3 กรัม/วัน ไม่เกิน 2–3 เดือน มีแนวโน้มปลอดภัย
• ช่วงใกล้ผ่าตัด: เพราะฤทธิ์มีผลต่อการแข็งตัวของเลือด ควรงดสารสกัดอย่างน้อย 2 สัปดาห์ก่อนผ่าตัดและแจ้งแพทย์เสมอ

วิธีเลือกผลิตภัณฑ์ขมิ้นชันให้ได้คุณภาพ

4 จุดยึดหลักกฎหมายอาหารเสริมไทยและงานวิจัย:

1. เลข อย. — ตรวจได้ในเว็บไซต์ อย. ยืนยันความปลอดภัยพื้นฐานของสูตร
2. มาตรฐานการผลิต GMP/HACCP — ฐานโรงงานจริงจัง
3. ปริมาณ curcuminoid ต่อเม็ดจริง (และ % ที่ระบุ) — งาน RCT ใช้สารสกัดที่ระบุปริมาณมาตรฐาน[1]
4. สูตรเพิ่มการดูดซึม — เลือกให้เหมาะกับตัวเอง: สูตร piperine ช่วยดูดซึมจริง[11] แต่เป็นกลุ่มเดียวกับที่พบตับพิษมากที่สุดในรายงานเฝ้าระวัง[27],[28] — ผู้มีสุขภาพดีใช้ได้ คนที่ตับไม่ดี/ใช้ยาหลายชนิดควรเลือกสูตรธรรมดาหรือปรึกษาแพทย์ก่อน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม 1: ขมิ้นชันกับขมิ้นปูนต่างกันหรือไม่?
ต่างสายพันธุ์ ขมิ้นชัน (Curcuma longa) เคอร์คูมินสูง มี RCT รองรับ ขมิ้นปูน (C. zanthorrhiza) ใช้ตามตำราขับน้ำดี ปริมาณ curcumin ต่ำกว่า — งานวิจัยคลินิกส่วนใหญ่เป็นของขมิ้นชัน

ถาม 2: กินขมิ้นชันวันละเท่าไรปลอดภัย?
ในรูปอาหาร/เครื่องเทศ: ไม่จำกัดพิเศษ สารสกัดธรรมดา: ปลอดภัยถึงราว 3 กรัม/วัน 2–3 เดือน ตาม NCCIH[29] งาน RCT ข้อเสื่อมใช้ 1,500 mg/วัน[1] — ขนาดงานวิจัยไม่ใช่คำแนะนำสากล

ถาม 3: ทำไมต้องกินคู่พริกไทยดำ/พิเปอรีน?
เพราะ curcumin ดูดซึมต่ำมาก งานในคนพบว่า piperine 20 มก. เพิ่มการดูดซึมได้ราว 2,000%[11] — แต่สูตรนี้เป็นกลุ่มที่รายงานตับพิษมากที่สุด คนที่ตับไม่ดีควรระวัง[27],[28]

ถาม 4: ขมิ้นชันช่วยข้อเข่าเสื่อมจริงหรือไม่?
มี RCT จริง งานไทย 367 คนพบว่าไม่แพ้ ibuprofen[1] meta-analysis สรุปว่าดีกว่ายาหลอกแต่ด้อยกว่า ibuprofen[7] — ใช้เป็นตัวเสริมพร้อมปรึกษาแพทย์ ไม่แทนการรักษาหลัก

ถาม 5: คนมีนิ่วน้ำดีกินขมิ้นชันได้หรือไม่?
ไม่ควรใช้เป็นสารสกัด/ปริมาณยา — curcumin กระตุ้นถุงน้ำดีให้หดตัวจริงในคน[23] และแหล่งข้อมูลตามมาตรฐานห้ามใช้หากมีนิ่วหรือทางน้ำดีอุดกั้น[29] อาหารปรุงปกติไม่ถูกห้าม

ถาม 6: ตั้งครรภ์/ให้นมบุตรกินได้หรือไม่?
เป็นเครื่องเทศในอาหารได้ แต่งดสารสกัด/ปริมาณยาในช่วงตั้งครรภ์ ตาม NCCIH อาจไม่ปลอดภัย[29] และตำรายาแนะหลีกเลี่ยงเพราะอาจกระตุ้นมดลูก[30] ช่วงให้นมบุตรข้อมูลยังไม่ครบ

ถาม 7: กินกับยาความดัน/ยากันเลือดร่วมได้หรือไม่?
ยากันเลือด — ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ เพราะมีรายงาน INR พุ่งจนเสี่ยงเลือดออก[30],[31] ยาความดัน — ฤทธิ์ของ curcumin ต่อความดันยังไม่แข็งพอจะเป็นข้อห้าม แต่ควรแจ้งแพทย์/เภสัชกรที่ดูแลคุณ

ถาม 8: ขมิ้นชันลดไขมัน ดูแลตับจริงเท่าไร?
ลดไขมัน: ได้ผลเล็กน้อยแต่วัดได้ (TG −13, LDL −6 mg/dL ใน umbrella review)[19] ตับมัน: ผลขัดแย้งกัน บาง meta พบลด ALT/AST[17] บางฉบับไม่พบ[16] — ใช้เป็นเสริมพฤติกรรมดี ไม่ใช่การรักษาตับมัน

ถาม 9: กินน้ำขมิ้นชัน/แป้งขมิ้นทุกวันดีหรือไม่?
ในระดับอาหารปลอดภัย แต่ต้องยึดข้อห้ามเดียวกัน (นิ่วน้ำดี, ตั้งครรภ์, ยากันเลือด) และระวังผลิตภัณฑ์ผสมที่ไม่มีเลข อย.

ถาม 10: ซื้อแคปซูลขมิ้นชันดูอะไรจะหลีกเลี่ยงสินค้าปลอม?
4 จุด: เลข อย. / GMP / ปริมาณ curcuminoid จริงต่อเม็ดที่ระบุ / ชื่อวิทยาศาสตร์ Curcuma longa บนฉลาก และระวังโฆษณาที่อ้าง “รักษาหายโรค X” ซึ่งขัดข้อบังคับอาหารเสริม

สรุป

ขมิ้นชันคือสมุนไพรที่มีหลักฐาน RCT รองรับชัดที่สุดในกลุ่มสมุนไพรต้านอักเสบ — เด่นสุดเรื่องข้อเข่าเสื่อม (ไม่แพ้ ibuprofen ในงานไทย 367 คน) ตามด้วยไขมันในเลือดและลำไส้ใหญ่อักเสบ (เสริมยามาตรฐาน) การกินในรูปอาหาร/เครื่องเทศปลอดภัยที่สุด ส่วนสารสกัดเข้มข้นต้องระวัง 4 กลุ่ม: ผู้ที่มีนิ่วน้ำดี หญิงตั้งครรภ์ ผู้ที่รับประทานยากันเลือดจับตัว และผู้ที่ตับไม่ดี — ทุกกลุ่มควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้

แหล่งอ้างอิง

• 1 (Kuptniratsaikul V et al.) — Efficacy and safety of Curcuma domestica extracts compared with ibuprofen in patients with knee osteoarthritis: a multicenter study อ่านงานวิจัยเต็ม
• 2 (Kuptniratsaikul V et al.) — Efficacy and safety of Curcuma domestica extracts in patients with knee osteoarthritis อ่านงานวิจัยเต็ม
• 3 (Wang Z et al.) — Effectiveness of Curcuma longa Extract for the Treatment of Symptoms and Effusion-Synovitis of Knee Osteoarthritis: A Randomized Trial อ่านงานวิจัยเต็ม
• 4 (Nakagawa Y et al.) — Short-term effects of highly-bioavailable curcumin for treating knee osteoarthritis: a randomized double-blind placebo-controlled prospective study อ่านงานวิจัยเต็ม
• 5 (Henrotin Y et al.) — Bio-optimized Curcuma longa extract is efficient on knee osteoarthritis pain: a double-blind multicenter randomized placebo controlled three-arm study อ่านงานวิจัยเต็ม
• 6 (Lopresti AL et al.) — An Investigation into the Effects of a Curcumin Extract (Curcugen) on Osteoarthritis Pain of the Knee: A Randomised Double-Blind Placebo-Controlled Study อ่านงานวิจัยเต็ม
• 7 (Onakpoya IJ et al.) — Effectiveness of curcuminoids in the treatment of knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials อ่านงานวิจัยเต็ม
• 8 (Hsueh HC et al.) — Effects of curcumin on serum inflammatory biomarkers in patients with knee osteoarthritis: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials อ่านงานวิจัยเต็ม
• 9 (Jumaah A et al.) — Effects of curcumin on clinical outcomes and inflammatory biomarkers in knee osteoarthritis: a randomized trial อ่านงานวิจัยเต็ม
• 10 (Eathakkattu Antony PJ et al.) — Effect of Curcuma longa extract on serum inflammatory markers and MRI-based synovitis in knee osteoarthritis: secondary analyses from the CurKOA randomised trial อ่านงานวิจัยเต็ม
• 11 (Shoba G et al.) — Influence of piperine on the pharmacokinetics of curcumin in animals and human volunteers อ่านงานวิจัยเต็ม
• 12 (Hewlings SJ; Kalman DS) — Curcumin: A Review of Its Effects on Human Health อ่านงานวิจัยเต็ม
• 13 (Hanai H et al.) — Curcumin maintenance therapy for ulcerative colitis: randomized multicenter double-blind placebo-controlled trial อ่านงานวิจัยเต็ม
• 14 (Zheng T et al.) — Efficacy of adjuvant curcumin therapy in ulcerative colitis: a meta-analysis of randomized controlled trials อ่านงานวิจัยเต็ม
• 15 (Garg SK et al.) — Curcumin for maintenance of remission in ulcerative colitis อ่านงานวิจัยเต็ม
• 16 (-) — Effects of curcumin in patients with non-alcoholic fatty liver disease: a systematic review and meta-analysis อ่านงานวิจัยเต็ม
• 17 (-) — Curcumin supplementation effect on liver enzymes in patients with nonalcoholic fatty liver disease: a GRADE-assessed systematic review and dose-response meta-analysis อ่านงานวิจัยเต็ม
• 18 (Qin S et al.) — Efficacy and safety of turmeric and curcumin in lowering blood lipid levels in patients with cardiovascular risk factors: a meta-analysis of randomized controlled trials อ่านงานวิจัยเต็ม
• 19 (Unhapipatpong C et al.) — An Umbrella Review of Systematic Reviews and Meta-analyses of Randomized Controlled Trials Investigating the Effect of Curcumin Supplementation on Lipid Profiles อ่านงานวิจัยเต็ม
• 20 (Ng QX et al.) — Curcumin for depression: a meta-analysis อ่านงานวิจัยเต็ม
• 21 (Fusar-Poli L et al.) — Clinical Use of Curcumin in Depression: A Meta-Analysis อ่านงานวิจัยเต็ม
• 22 (Jurenka JS) — Anti-inflammatory properties of curcumin a major constituent of Curcuma longa อ่านงานวิจัยเต็ม
• 23 (Rasyid A; Rahman AR; Jaalam K; Lelo A) — Effect of different curcumin dosages on human gall bladder อ่านงานวิจัยเต็ม
• 24 (Marciani L et al.) — Effects of various food ingredients on gall bladder emptying อ่านงานวิจัยเต็ม
• 25 (National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases) — Turmeric – LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury อ่านงานวิจัยเต็ม
• 26 (Imam Z et al.) — Drug Induced Liver Injury Attributed to a Curcumin Supplement อ่านงานวิจัยเต็ม
• 27 (Lombardi N et al.) — Acute liver injury following turmeric use in Tuscany: an analysis of the Italian Phytovigilance database and systematic review of case reports อ่านงานวิจัยเต็ม
• 28 (-) — Drug-Induced Liver Injury Secondary to Turmeric Supplement Containing Piperine: A Case Report อ่านงานวิจัยเต็ม
• 29 (NCCIH/NIH) — Turmeric: Usefulness and Safety อ่านงานวิจัยเต็ม
• 30 (Medsafe New Zealand; CARM) — Beware turmeric/curcumin containing products can interact with warfarin อ่านงานวิจัยเต็ม
• 31 (Gronich N; Elbaz A; Bonstein G; Wang G) — Spontaneous bleeding and curcumin: case report อ่านงานวิจัยเต็ม
• 32 (คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล) — ขมิ้น (Curcuma longa Linn.) — ข้อมูลสมุนไพร อ่านงานวิจัยเต็ม
• 33 (Disthai Thailand) — สมุนไพรขมิ้นชัน — เดชสารสนเทศสมุนไพรไทย อ่านงานวิจัยเต็ม