แผลเป็น 4 ชนิด รักษาอย่างไร เริ่มเมื่อไรดีที่สุด

แผลเป็นไม่ใช่โรคเดียว แต่เป็นชื่อรวมของผลลัพธ์หลายแบบจากการหายของแผล และแต่ละแบบตอบสนองต่อการรักษาต่างกันโดยสิ้นเชิง แผลเป็นนูนมีโอกาสยุบเองในระยะยาว ขณะที่คีลอยด์ซึ่งลามเกินขอบแผลเดิมมักไม่ยุบและกลับเป็นซ้ำสูง ส่วนแผลเป็นหลุมกับแผลเป็นรั้งแทบไม่ตอบสนองต่อครีมใด ๆ การรู้ว่าตัวเองมีแผลเป็นชนิดไหนจึงเป็นจุดตัดสินว่าควรจ่ายเงินกับอะไร[1]

ขนาดของปัญหาไม่ได้เล็ก งานทบทวนระบุว่าแผลเป็นนูนเกิดร้อยละ 40–70 หลังการผ่าตัด และสูงถึงร้อยละ 91 หลังบาดแผลไฟไหม้ ขึ้นกับความลึกของแผล ขณะที่คีลอยด์พบร้อยละ 6–16 ในประชากรแอฟริกัน และมากกว่าครึ่งของผู้ป่วยมีประวัติครอบครัว[1]

แผลเป็นมี 4 ชนิด และแต่ละชนิดคือคนละโรค

การแบ่งชนิดกำหนดว่าหมอจะเลือกวิธีไหนให้ ชนิดแรกคือแผลเป็นหลุมหรือแผลเป็นหลุม (atrophic scar) ซึ่งเกิดเมื่อเนื้อเยื่อใต้ผิวหายไปมากกว่าที่สร้างใหม่ ผิวจึงบุ๋มลง พบบ่อยหลังสิวอักเสบรุนแรงหรืออีสุกอีใส

ชนิดที่สองคือแผลเป็นนูน (hypertrophic) ซึ่งยกขึ้นเหนือผิวแต่ยังอยู่ในขอบแผลเดิม เริ่มเห็นภายใน 4–8 สัปดาห์ โตเร็วได้ถึง 6 เดือน แล้วค่อย ๆ ยุบเองในเวลาหลายปี มักเกิดที่ตำแหน่งที่ผิวถูกแรงดึงสูง เช่น ไหล่ คอ หน้าอกส่วนบน และข้อเท้า[1]

ชนิดที่สามคือคีลอยด์ (keloid) ซึ่งลามออกนอกขอบแผลเดิม ไม่ยุบเอง และอาจโตหลายปีหลังการบาดเจ็บเล็ก ๆ มักเกิดที่หน้าอกส่วนบน ไหล่ ติ่งหู ต้นแขน และแก้ม การผ่าตัดซ้ำในคีลอยด์มีโอกาสกลับเป็นซ้ำสูง ขณะที่การตัดแผลเป็นนูนเดิมออกมักไม่กลับเป็นซ้ำ[1]

แผลเป็นเกิดขึ้นได้อย่างไร: 3 ระยะของการหายของแผล

การหายของแผลแบ่งเป็นสามระยะ คือการอักเสบ การสร้างเนื้อเยื่อใหม่ และการปรับโครงสร้าง ระยะอักเสบเริ่มทันทีที่เกิดบาดแผล เมื่อเกล็ดเลือดปล่อยสารสื่อกลางที่ดึงเซลล์ภูมิคุ้มกันกับไฟโบรบลาสต์เข้ามา ระยะสร้างเนื้อเยื่อใหม่กินเวลาราว 3–6 สัปดาห์ ไฟโบรบลาสต์สร้างเมทริกซ์นอกเซลล์และเปลี่ยนเป็นไมโอไฟโบรบลาสต์ที่ดึงขอบแผลเข้าหากัน[1]

ระยะสุดท้ายคือการปรับโครงสร้าง ซึ่งกำหนดหน้าตาของแผลในระยะยาว คอลลาเจนชนิดที่สามของแผลใหม่ถูกแทนที่ด้วยชนิดที่หนึ่งที่เรียงตัวเป็นมัดหนาขึ้น เนื้อเยื่อส่วนเกินถูกย่อยสลาย และไฟโบรบลาสต์ลดจำนวนลง โดยทั่วไปแผลใช้เวลาราว 12–18 เดือนจึงจะสุกเต็มที่ (mature)[2]

คำถามที่พบบ่อยคือทำไมแผลยังแดง รอยแดงคือหลอดเลือดที่ยังขยายตัวในเนื้อเยื่อที่กำลังปรับโครงสร้าง ไม่ใช่สัญญาณของการติดเชื้อ แผลที่ยังแดงจึงยังเปลี่ยนได้และตอบสนองต่อการป้องกันได้มากกว่าแผลที่จางเป็นสีขาวแล้ว[2]

ช่วงทองของการป้องกัน: 2–8 สัปดาห์แรกหลังแผลปิด

ช่วงที่มีผลต่อหน้าตาแผลมากที่สุดคือช่วงที่แผลเพิ่งปิดใหม่ ๆ เพราะเนื้อเยื่อยังจัดเรียงตัวได้ การเริ่มมาตรการที่ถูกต้องในช่วงนี้ลดโอกาสที่แผลจะนูนหรือคล้ำได้ดีกว่าการรอให้แผลโตเต็มที่แล้วค่อยรักษา แต่ต้องเริ่มเมื่อแผลปิดสนิทแล้ว การปิดด้วยซิลิโคนบนแผลที่ยังมีน้ำเหลืองซึมจะกักเชื้อไว้ใต้แผ่น

สิ่งที่ทำได้จริงมีสี่ข้อ คือคงความชื้นด้วยผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีน้ำหอมและแอลกอฮอล์ เริ่มซิลิโคนเมื่อแผลปิดแล้วราว 2 สัปดาห์ ลดแรงดึงบนแผลเพราะแรงตึงเป็นตัวกระตุ้นการสร้างคอลลาเจนที่แรงที่สุดตัวหนึ่ง[1] และป้องกันแดดเพราะรังสี UV กระตุ้นเม็ดสีให้รอยคล้ำอยู่นานขึ้น

สิ่งที่ทำให้แผลแย่ลงคือการติดเชื้อ เพราะการอักเสบที่ยืดเยื้อเป็นเชื้อเพลิงของพังผืด การแกะสะเก็ด และการปล่อยให้แผลแห้งแตกซ้ำ ๆ

คำเตือนด้านความปลอดภัย (อ่านก่อนใช้): ห้ามปิดแผลด้วยซิลิโคนหรือแผ่นปิดใด ๆ ขณะที่แผลยังอักเสบ มีน้ำเหลืองหรือหนอง หรือยังไม่ปิดสนิท เพราะจะกักการติดเชื้อไว้ใต้แผ่น ห้ามตัด กรีด หรือใช้เข็มและเครื่องมือที่บ้านกับแผลเป็นทุกชนิด ผู้ที่มีประวัติคีลอยด์ในครอบครัว หรือมีแผลเป็นกว้างหรืออยู่ใกล้ข้อ ใบหน้า หนังตา ควรให้แพทย์ประเมินตั้งแต่ต้น เพราะการรักษาช้าในกลุ่มนี้เสียโอกาสมากกว่ากลุ่มอื่น

ซิลิโคน: หลักฐานแข็งแรงที่สุดในบรรดายาทาแผลเป็น

ถ้าจะเลือกเพียงหนึ่งอย่างที่คุ้มลองก่อน นั่นคือซิลิโคน ทั้งแผ่นและเจลได้รับการยอมรับเป็นทางเลือกแรกสำหรับการป้องกันและรักษาแผลเป็นนูนมานานกว่าสี่ทศวรรษ และมีงานทดลองแบบสุ่มรองรับมากกว่าผลิตภัณฑ์กลุ่มอื่น[3]

กลไกที่เชื่อกันไม่ใช่ตัวซิลิโคนเอง แต่คือการปิดกั้นและการให้ความชื้นแก่ชั้นหนังกำพร้า ผิวที่ชุ่มชื้นส่งสัญญาณลดการสร้างคอลลาเจนจากชั้นล่าง การวัดค่าน้ำระเหยพบว่าแผ่นซิลิโคนลดการสูญเสียน้ำได้มากกว่าผิวปกติหลายเท่า ขณะที่เจลมีค่าการปิดกั้นใกล้เคียงกับครีมให้ความชื้นที่ดี[4] ความสม่ำเสมอในการใช้จึงสำคัญกว่ายี่ห้อ

งานทบทวนที่รวมการทดลองแบบสุ่ม 18 งานสรุปว่าเจลซิลิโคนมีทั้งฤทธิ์ป้องกันและฤทธิ์รักษาแผลเป็นนูน แต่ยังมีงานคุณภาพสูงจำนวนไม่น้อยที่มีความเสี่ยงอคติสูง และยังไม่ชัดว่าผลของเจลเท่ากับแผ่นหรือไม่[5]

คำแนะนำเรื่องเวลาคือใส่อย่างน้อย 12 ชั่วโมงต่อวัน นานอย่างน้อย 2 เดือน เริ่มราว 2 สัปดาห์หลังแผลหาย ส่วนเจลให้ทาวันละ 2 ครั้ง[1] งานทบทวนล่าสุดแนะนำใกล้เคียงกัน คือแผ่นให้ใส่เกือบตลอดเวลาและเจลให้ทาวันละ 2 ครั้ง ต่อเนื่องอย่างน้อย 8–12 สัปดาห์[6]

ครีมตลาด: หัวหอม สมุนไพร และวิตามินอี

กลุ่มที่ถูกโฆษณามากที่สุดคือครีมสารสกัดหัวหอม งานทบทวนที่รวม 21 งานพบว่ามี 5 งานที่รายงานว่ากลุ่มที่ใช้สารสกัดหัวหอมได้คะแนนดีกว่ากลุ่มที่ใช้ซิลิโคนอย่างมีนัยสำคัญ และหลายงานพบว่าการใช้ร่วมกับซิลิโคนหรือสเตียรอยด์ให้ผลดีกว่าการใช้เดี่ยว[7] ข้อสรุปคือมีแนวโน้มช่วยเรื่องสีและรอยแดง แต่ยังไม่แน่นพอจะใช้แทนซิลิโคน

วิตามินอีคือกลุ่มที่หลักฐานชัดที่สุดว่าไม่ควรใช้ การทดลองแบบปกปิดสองทางในผู้ป่วย 15 คนพบว่าในร้อยละ 90 ของกรณี วิตามินอีไม่ให้ผลหรือทำให้แผลแย่ลง และร้อยละ 33 ของผู้ใช้เกิดผื่นสัมผัส[8]

ส่วนสารกลุ่มฟลาโวนอยด์ในครีมลดแผลเป็นหลายยี่ห้อ งานศึกษายังให้ผลขัดแย้งกัน[1] ครีมบำรุงที่ให้ความชื้นมีประโยชน์ในฐานะตัวช่วย แต่ผลิตภัณฑ์ที่อ้างว่าลบแผลเป็นให้หายขาดยังไม่มีหลักฐานรองรับ

วิธีรักษาแผลเป็นนูนและคีลอยด์: ตัวเลือกที่มีประสิทธิภาพ

เมื่อแผลตั้งตัวแล้ว การรักษาจะเปลี่ยนจากป้องกันเป็นการกดการสร้างเนื้อเยื่อ ตัวหลักคือการฉีดสเตียรอยด์เข้าภายในแผล (triamcinolone acetonide) ขนาดที่ใช้ทั่วไปคือ 10–40 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ฉีด 2–3 ครั้งก็เพียงพอในหลายราย แต่บางรายต้องฉีดต่อเนื่องถึง 6 เดือน อัตราการตอบสนองอยู่ที่ร้อยละ 50–100 และอัตรากลับเป็นซ้ำร้อยละ 9–50[1]

แนวทางที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ คือการผสม 5-fluorouracil (5-FU) เข้ากับสเตียรอยด์ การวิเคราะห์อภิมานแบบเครือข่ายจาก 51 งานพบว่า 5-FU ร่วมกับสเตียรอยด์ลดขนาดคีลอยด์ได้ดีกว่าสเตียรอยด์เดี่ยว (อัตราส่วนความเสี่ยง 1.59) และการเพิ่มเลเซอร์ YAG ให้ผลดีขึ้นอีก[9]

การตัดออกแล้วฉีดสเตียรอยด์เสริมมีงานวิเคราะห์ที่ตอบเรื่องจังหวะเวลาชัดเจน คือฉีดหลังผ่าตัดให้อัตรากลับเป็นซ้ำต่ำกว่าฉีดก่อนหรือระหว่างผ่าตัด[10] ส่วนรังสีรักษาหลังตัดคีลอยด์ งานวิเคราะห์ที่รวม 507 คีลอยด์พบว่าเริ่มฉายภายใน 2 ชั่วโมงให้อัตรากลับเป็นซ้ำร้อยละ 7 เทียบกับร้อยละ 16 เมื่อเริ่มภายใน 6 ชั่วโมง[11]

การแข็งตัวด้วยความเย็น (cryotherapy) ให้ผลดีกับรอยโรคที่บางและเล็ก อัตราความสำเร็จอยู่ที่ร้อยละ 32–74 เมื่อทำตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไป และได้ผลดีกว่าในแผลเป็นนูนมากกว่าคีลอยด์[1] การวิเคราะห์อภิมาน 13 งานพบว่า cryotherapy ร่วมกับฉีดสเตียรอยด์ให้อัตราความสำเร็จดีกว่าการใช้วิธีเดียว (อัตราส่วนความเสี่ยง 1.19)[12]

แผลเป็นหลุม/บุ๋ม (รวมหลุมสิว): ต้องใช้หัตถการ

แผลเป็นหลุมเกิดจากเนื้อเยื่อที่หายไป ไม่ใช่เนื้อเยื่อเกิน ครีมจึงแทบไม่มีทางแก้ได้ การวิเคราะห์อภิมานแบบเครือข่ายที่รวมการทดลองแบบสุ่ม 56 งาน พบว่าการรวมไมโครนีดลิงแบบมีคลื่นความถี่วิทยุกับปัจจัยการเจริญเติบโตได้คะแนนสูงสุดด้านการลดรอยหลุม[13]

การสับซิชัน (subcision) เป็นการตัดพังผืดที่ดึงผิวลงด้วยเข็มหรือ cannula ใต้ผิวหนัง การทดลองแบบสุ่มในผู้ป่วย 27 คนที่เปรียบเทียบสองข้างใบหน้าพบว่าทั้งแบบเดี่ยวและแบบร่วมกับการดูดด้วยเครื่องให้ผลดีขึ้นทั้งคู่ โดยด้านที่ดูดร่วมได้คะแนนจากแพทย์และผู้ป่วยดีกว่า[14]

TCA CROSS คือการหยอดกรดไตรคลอโรอะซีติกความเข้มข้นสูงลงในหลุมทีละจุด นิยมใช้กับหลุมชนิดเข็มแทง (ice pick) และหลุมก้นกระทะ การศึกษาแบบเปรียบเทียบสองข้างหน้าใน 31 คนพบว่า TCA ร้อยละ 50 และ 80 ลดคะแนนแผลเป็นได้ทั้งคู่ แต่ร้อยละ 80 ทำให้เกิดผลข้างเคียงรุนแรงกว่า[15] งานทบทวนที่รวม 34 การศึกษาพบว่าอัตราการดีขึ้นอยู่ที่ร้อยละ 50–80 และผลข้างเคียงที่พบบ่อยคือการเปลี่ยนสีผิวชั่วคราว[16]

คนผิวสีเข้มต้องระวังรอยคล้ำหลังการรักษา เลเซอร์แบบอะเบลทีฟมีอัตราแทรกซ้อนสูงกว่าแบบนอนอะเบลทีฟในผิวฟิตซ์แพทริกชนิด IV–VI แนวทางที่ปลอดภัยคือใช้พลังงานต่ำลง ทำหลายครั้ง และเข้มงวดเรื่องการป้องกันแดด[17]

แผลเป็นรั้ง (contracture) และแผลเป็นจากไฟไหม้

แผลเป็นรั้งคือแผลที่หดตัวจนดึงผิวรอบข้างและจำกัดการเคลื่อนไหว กลไกหลักคือไมโอไฟโบรบลาสต์ที่ดึงขอบแผลเข้าหากันตลอดช่วงปรับโครงสร้าง เมื่อแผลอยู่ข้ามข้อหรือใกล้ข้อ การหดตัวนี้จะล็อกช่วงการเคลื่อนไหวไว้ ปัญหาจึงไม่ใช่แค่ความสวยงามแต่คือการใช้ชีวิตประจำวัน

ข้อมูลจากเด็กที่ถูกน้ำร้อนลวกฝ่ามือและได้รับการปลูกถ่ายผิว 273 ฝ่ามือพบว่าร้อยละ 45.8 เกิดแผลเป็นรั้งที่ต้องผ่าตัดแก้ไข ปัจจัยเสี่ยงที่ชัดที่สุดคือการบาดเจ็บที่ซอกนิ้วโป้ง (อัตราส่วนอันตราย 4.45) และความลึกถึงชั้นที่สาม (1.93)[18] การเฝ้าระวังจึงต้องต่อเนื่องหลายปี

การรักษาคือผ่าตัดคลายรอยรั้ง ร่วมกับการปลูกถ่ายผิวหรือใช้แผ่นปิดแผลทดแทนในรายที่เนื้อเยื่อขาด และตามด้วยกายภาพบำบัดกับเฝือกเพื่อคงช่วงการเคลื่อนไหว การผ่าตัดอย่างเดียวไม่พอหากไม่ได้กายภาพต่อเนื่อง เพราะแผลใหม่จะหดตัวซ้ำ[19]

สีของแผลเป็น: แดง น้ำตาล ขาว

สีของแผลเป็นบอกอายุและกลไกที่ต่างกัน สีแดงเกิดจากหลอดเลือดฝอยที่ยังขยายตัวในเนื้อเยื่อที่กำลังปรับโครงสร้าง เรียกว่า post-inflammatory erythema สีน้ำตาลเกิดจากการที่เม็ดสีถูกกระตุ้นระหว่างการอักเสบ เรียกว่า post-inflammatory hyperpigmentation หรือ PIH ส่วนสีขาวคือการสูญเสียเม็ดสีถาวรที่แทบไม่ตอบสนองต่อการรักษาใด

ปัญหา PIH ใหญ่กว่าที่คิด งานทบทวนระบุว่าผู้ป่วยสิวอักเสบที่มีผิวฟิตซ์แพทริกชนิด IV–VI ถึงร้อยละ 85 เกิดรอยคล้ำหลังสิว และอาจอยู่นานหลายเดือนถึงหลายปี ปัจจัยเสี่ยงได้แก่ผิวสีเข้ม สิวรุนแรง แสงแดดจัด และการแกะเกาบาดแผล[20]

สิ่งที่ช่วยได้จริงคือตัดตัวกระตุ้น คือรักษาสิวอักเสบให้สงบและป้องกันแดดอย่างเคร่งครัด ทั้งรังสี UV และแสงที่มองเห็นได้มีส่วนกระตุ้นการสร้างเม็ดสี กันแดดที่กรองแสงได้กว้างจึงสำคัญกว่าครีมไวท์เทนนิ่งใด ๆ[21] ยาทาที่มีหลักฐานได้แก่กรดอะเซลาอิก เรตินอยด์ ไฮโดรควิโนน และกรดทรานซามิกแบบกิน ซึ่งต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์

งบประมาณและลำดับความคุ้มค่า

ลำดับที่คุ้มที่สุดไม่ได้ขึ้นกับราคา แต่ขึ้นกับว่าแผลอยู่ในช่วงไหนของวงจรชีวิต ในช่วง 2–8 สัปดาห์แรก เงินที่ใช้กับซิลิโคนและการป้องกันแดดให้ผลตอบแทนสูงที่สุด

สิ่งที่จ่ายแล้วมักไม่คุ้มคือครีมที่อ้างว่าลบแผลเป็นให้หายขาด วิตามินอี และผลิตภัณฑ์ที่ไม่มีส่วนผสมซึ่งมีหลักฐานรองรับ ราคาแต่ละขั้นในประเทศไทยต่างกันหลายเท่าระหว่างคลินิกกับโรงพยาบาล

5 เหตุผลที่แผลเป็นไม่ดีขึ้น และเมื่อไรควรเปลี่ยนวิธี

เหตุผลแรกคือใช้ไม่สม่ำเสมอ ซิลิโคนที่ใส่เฉพาะกลางคืนให้ผลน้อยกว่าที่ควร เพราะกลไกหลักคือการรักษาความชื้นอย่างต่อเนื่อง ถ้าใส่น้อยกว่า 12 ชั่วโมงต่อวันเป็นประจำ อย่าเพิ่งสรุปว่าซิลิโคนไม่เห็นผล

เหตุผลที่สองคือเริ่มช้าเกินไป เมื่อแผลสุกและจางเป็นสีขาวแล้ว เนื้อเยื่อส่วนเกินถูกแทนที่ด้วยพังผืดที่นิ่ง การรักษาจะได้ผลน้อยลงมากและมักต้องใช้หัตถการแทนครีม[2] เหตุผลที่สามคือวินิจฉัยชนิดผิด การรักษาคีลอยด์เหมือนแผลเป็นนูนทั่วไปจะทำให้กลับเป็นซ้ำ[2]

เหตุผลที่สี่คือแผลยังโดนแดดหรือแรงดึงซ้ำ การกลับไปออกกำลังกายที่ดึงบริเวณแผลหรือการโดนแดดโดยไม่ป้องกันทำให้รอยแดงและรอยคล้ำคงอยู่ ทั้งสองปัจจัยแก้ได้ด้วยพฤติกรรม ไม่ต้องจ่ายเงิน

เหตุผลที่ห้าคือคีลอยด์ต้องการหลายวิธีร่วม อัตรากลับเป็นซ้ำหลังใช้วิธีเดียวสูงเกินร้อยละ 50 และการรักษาที่ให้ผลดีที่สุดคือการผสมสเตียรอยด์กับ 5-FU หรือเสริมด้วยเลเซอร์[22][9] ถ้ารักษาหกเดือนแล้วยังไม่ยุบ ควรถามหมอว่ามีทางเลือกเสริมอะไรได้บ้าง

คำถามที่พบบ่อย

แผลเป็นจางเองได้ไหม ใช้เวลานานแค่ไหน

แผลเป็นนูนบางส่วนยุบเองได้ เริ่มเห็นภายใน 4–8 สัปดาห์ โตเร็วได้ถึง 6 เดือน แล้วค่อย ๆ ยุบในหลายปี และถือว่าสุกเมื่อราว 12–18 เดือน[1][2] แต่คีลอยด์และแผลเป็นหลุมไม่ยุบเอง

เจลทาแผลเป็นตัวไหนได้ผลจริง

ตัวที่มีหลักฐานมากที่สุดคือซิลิโคนทั้งเจลและแผ่น งานทบทวนที่รวมการทดลองแบบสุ่ม 18 งานสรุปว่าได้ผลทั้งป้องกันและรักษา[5] เจลเหมาะกับตำแหน่งที่เคลื่อนไหว ส่วนแผ่นปิดกั้นได้ดีกว่าและเหมาะกับแผลแบน[3]

แผลเป็นนูนกับคีลอยด์ต่างกันอย่างไร

แผลเป็นนูนยกขึ้นแต่ยังในขอบแผลเดิมและมีโอกาสยุบเอง ส่วนคีลอยด์ลามเกินขอบแผลเดิม ไม่ยุบเอง และกลับเป็นซ้ำสูง[1][22]

เริ่มทาซิลิโคนเมื่อไรหลังแผลปิด

ราว 2 สัปดาห์หลังแผลปิดสนิทและไม่มีน้ำเหลืองหรือการอักเสบ ใส่แผ่นอย่างน้อย 12 ชั่วโมงต่อวัน นานอย่างน้อย 2 เดือน หรือทาเจลวันละ 2 ครั้ง[1][6]

แผลเป็นจากสิวรักษาอย่างไร

แผลเป็นหลุมต้องใช้หัตถการ เช่น เลเซอร์ ไมโครนีดลิง สับซิชัน หรือ TCA CROSS ตามชนิดของหลุม[13][15] ส่วนรอยแดงและรอยคล้ำรักษาด้วยการคุมสิวและกันแดดเป็นหลัก[20]

ฉีดสเตียรอยด์แผลเป็นเจ็บไหม กี่ครั้ง

เจ็บแต่บรรเทาได้ด้วยยาชาเฉพาะที่ ทั่วไปฉีด 2–3 ครั้งก็เพียงพอในหลายราย แต่บางรายต้องฉีดต่อเนื่องถึง 6 เดือน ผลข้างเคียงที่พบบ่อยคือผิวบางลงและหลอดเลือดฝอยชัด[1]

แผลเป็นสีแดงนานแค่ไหนจึงจะจาง

รอยแดงจะจางเมื่อการปรับโครงสร้างสิ้นสุด ซึ่งกินเวลาหลายเดือนถึงราว 12–18 เดือน การกันแดดและลดแรงดึงช่วยให้จางเร็วขึ้น รอยที่ยังแดงมากอาจตอบสนองต่อเลเซอร์ แต่หลักฐานยังไม่แน่นพอ[2][23]

ครีมวิตามินอี ทาแผลเป็นได้ผลหรือเปล่า

ไม่ได้ การทดลองแบบปกปิดสองทางพบว่าในร้อยละ 90 ของกรณีวิตามินอีไม่ให้ผลหรือทำให้แย่ลง และร้อยละ 33 เกิดผื่นสัมผัส[8]

สรุป

แผลเป็นสี่ชนิดมีธรรมชาติและการตอบสนองต่างกัน วิธีรักษาแผลเป็นจึงขึ้นกับชนิดของแผล แผลเป็นนูนมีโอกาสยุบเองในหลายปี คีลอยด์ไม่ยุบและกลับเป็นซ้ำสูง แผลเป็นหลุมต้องใช้หัตถการ และแผลเป็นรั้งต้องแก้ด้วยการผ่าตัดร่วมกายภาพบำบัด[1][18]

สิ่งที่คุ้มที่สุดคือเริ่มป้องกันตั้งแต่ช่วง 2–8 สัปดาห์แรกหลังแผลปิด ด้วยการรักษาความชื้น ลดแรงดึง และใช้ซิลิโคนอย่างสม่ำเสมออย่างน้อย 12 ชั่วโมงต่อวันนาน 2 เดือนขึ้นไป[1][5] วิตามินอีไม่ควรใช้เลย[8]

เมื่อแผลตั้งตัวแล้ว การรักษาที่ได้ผลคือการผสมวิธี ทั้งสเตียรอยด์กับ 5-FU การแข็งตัวด้วยความเย็น และการผ่าตัดร่วมฉายแสง[9][12][11] การคาดหวังอย่างถูกต้องช่วยให้ตัดสินใจได้ดีกว่าการไล่หาผลิตภัณฑ์ที่อ้างว่าทำให้หายขาด

แหล่งอ้างอิง

• . Gauglitz GG, Korting HC, Pavicic T, Ruzicka T, Jeschke MG. Hypertrophic scarring and keloids: pathomechanisms and current and emerging treatment strategies. M ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;17(1-2):113–25. https://doi.org/10.2119/molmed.2009.00153 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Tullington JE, Gemma R. Scar Revision. In: StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK542318/ ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Mustoe TA. Evolution of silicone therapy and mechanism of action in scar management. Aesthetic Plast Surg. 2008;32(1):82–92. https://doi.org/10.1007/s00266-00 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 4. Hoeksema H, De Vos M, Verbelen J, Pirayesh A, Monstrey S. Scar management by means of occlusion and hydration: a comparative study of silicones versus a hydr ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;39(7):1437–48. https://doi.org/10.1016/j.burns.2013.03.025 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . De Decker I, Hoeksema H, Verbelen J, Vanlerberghe E, De Coninck P, Speeckaert MM, et al. The use of fluid silicone gels in the prevention and treatment of hyp ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;48(3):491–509. https://doi.org/10.1016/j.burns.2022.03.004 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Abbadi OS, Abdon F, Othman ZS, Abdel Aziz K. Layered Management of Hypertrophic Scars and Keloids: From Silicone and Intralesional Triamcinolone Acetonide Plu ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• -Fluorouracil to Adjuvant Strontium-90. Cureus. 2026;18(1):e101893. https://doi.org/10.7759/cureus.101893 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Won P, Choe D, Abu-Ghazaleh J, Bernabe R, Gillenwater TJ. The Efficacy of Onion Extract on the Prevention or Treatment of Scars: A Systematic Review. J Burn C ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;46(1):145–153. https://doi.org/10.1093/jbcr/irae116 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Baumann LS, Spencer J. The effects of topical vitamin E on the cosmetic appearance of scars. Dermatol Surg. 1999;25(4):311–5. https://doi.org/10.1046/j.1524-4 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Sanchez Cruz C, Magallanes Bajana A, de Araujo WM, Ríos CR, Mohamed Khalil MEZ, Medina J, et al. Comparative efficacy of intralesional therapies for keloid sc ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;58(1):2619295. https://doi.org/10.1080/07853890.2026.2619295 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Zhang Y, Wu M, Liu D, Panayi AC, Xu X, Luo L, et al. Recurrence and Complications of Peri-operative Steroid Injection of Keloids: A Systematic Review and Meta ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;48(15):2927–2940. https://doi.org/10.1007/s00266-024-03935-0 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Peng Q, Lu Y, Huang R, Chen R. Should We Do Postoperative Radiotherapy After Keloid Excision as Soon as Possible? A Systematic Review and Meta-Analysis. Aesth ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;49(16):4671–4682. https://doi.org/10.1007/s00266-025-04869-x ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Feng X, Zou X, Jiang S, He X, Deng Y, Xie J. Efficacy and Safety of Cryotherapy Combined With Intralesional Steroid for Keloid and Hypertrophic Scar: A System ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;25(5):e70924. https://doi.org/10.1111/jocd.70924 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Ou Y, An G, Liang J, Zhang W, Li M, Luo Y, et al. Laser, Microneedling, and Combination Therapies for Moderate to Severe Acne Atrophic Scars: A Systematic Rev ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;50(17):7308–7334. https://doi.org/10.1007/s00266-026-06165-8 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Diab S, Diab I, Khaddam J. Subcision Versus Subcision With Suction for the Treatment of Atrophic Acne Scars: A Randomized, Split-Face Clinical Trial. Dermatol ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;52(10):989–993. https://doi.org/10.1097/DSS.0000000000005135 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Dac Thuy LN, Thuy Trang VT, Tran NN, Phuong Thao DT. Comparing the Use of 80% Trichloroacetic Acid and 50% Trichloroacetic Acid for the Treatment of Ice Pick ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;50(9):847–850. https://doi.org/10.1097/DSS.0000000000004228 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Stratman S, He H. The Use of Chemical Reconstruction of Skin Scars (CROSS) Method With Trichloroacetic Acid (TCA) for Atrophic Scars: A Comprehensive Review o ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;19(6):52–67. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42482854/ ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Dreifus EM, Burke OM, Alexis AF, Dover JS, Eber AE. Laser and energy-based device use in skin of color: A clinical review of safety, efficacy, and best practi ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . https://doi.org/10.1016/j.jaad.2026.08.077 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Lancien U, Thuau F, Creusat M, Elie E, Perrot P. Deep palmar thermal burns in children: predictive factors of post-burn contracture and timing of secondary su ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• palms. JPRAS Open. 2026;52:592–602. https://doi.org/10.1016/j.jpra.2026.09.032 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Lopuch A, Gaviria M, Baker J, Chan RK, Sabbag C. Management of upper extremity burn injuries: A hand Surgery-Focused review. J Hand Microsurg. 2026;18(4):1004 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . https://doi.org/10.1016/j.jham.2026.100474 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Lopez-Estebaranz JL, Lopez-Pando M, Mitsunaga K. Practical Therapeutic Strategies for Acne-Induced Hyperpigmentation Across all Skin Types. Am J Clin Dermatol ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;27(4):697–707. https://doi.org/10.1007/s40257-026-01044-z ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Taylor S, Desai SR, Frey C, Elbuluk N, Grimes PE, Alexis A. Fundamentals of Hyperpigmentation Disorders: Causes, Concerns, and Treatment Strategies, Particula ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;25(10):926–933. https://doi.org/10.36849/JDD.10255 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Chang YH, Añonuevo JJJ, Jao SW, Hong YK, Hsu SN, Ogawa R, et al. Deciphering keloid formation and treatment: insights from mechanobiology. Br J Dermatol. 2026 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 5):735–749. https://doi.org/10.1093/bjd/ljag307 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Leszczynski R, da Silva CA, Pinto ACPN, Kuczynski U, da Silva EM. Laser therapy for treating hypertrophic and keloid scars. Cochrane Database Syst Rev. 2022;9 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ):CD011642. https://doi.org/10.1002/14651858.CD011642.pub2 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed