ยาเภสัช คืออะไร: ทำไมซองยาไม่มีชื่อยา และต้องถามอะไร

“ยาเภสัช” ไม่ใช่ชื่อยา และไม่ใช่ชื่อกลุ่มยา มันเป็นคำเรียกติดปากที่ใช้เรียกยาที่เภสัชกรร้านขายยาจ่ายให้ ซึ่งมักถูกแบ่งจากขวดใหญ่ใส่ซองแล้วเขียนวิธีใช้ด้วยปากกาหรือสติกเกอร์ คำนี้บอกได้แค่ว่ายาผ่านการจ่ายจากร้านยา ไม่ได้บอกว่าข้างในคือตัวยาอะไรหรือแรงแค่ไหน

ถ้าคุณเปิดถุงยาแล้วพบซองที่เขียนแค่ “วันละ 3 ครั้ง หลังอาหาร” คำถามที่ต้องถามแทนคือ “ยานี้ชื่อสามัญอะไร ความแรงเท่าไร และต้องกินกี่วัน” เพราะสามคำตอบนี้ทำให้ตรวจสอบได้ว่ายาทั้งถุงซ้ำกันหรือตีกันหรือเปล่า

“ยาเภสัช” ไม่ใช่ชื่อยา — แล้วมันคืออะไร

คำนี้บอก แหล่งจ่าย ไม่ใช่ ตัวยา เวลาคนพูดถึง “ยาเภสัช” เขาหมายถึงยาที่ซื้อจากร้านขายยาแผนปัจจุบัน (ขย.1) ที่มีเภสัชกรอยู่ประจำร้าน แล้วเภสัชกรจัดให้ตามอาการ ทั้งการแกะเม็ดจากแผงลงซองหรือผสมหลายตัวให้ในชุดเดียว

คำเรียกแบบนี้ทำให้เข้าใจผิดสองเรื่อง เรื่องแรกคือคิดว่ายาที่มาจากเภสัชกรปลอดภัยกว่ายาที่ซื้อเอง ทั้งที่ความปลอดภัยขึ้นกับตัวยา ขนาด และโรคประจำตัว เรื่องที่สองคือคิดว่า “ยาเภสัช” คือยาชนิดเดียวที่ทุกคนได้เหมือนกัน ทั้งที่คนที่ได้จากร้านเดียวกันอาจได้ยาคนละชุด

สิ่งที่ควรจำแทนคือชื่อสามัญ เช่น amoxicillin หรือ ibuprofen เพราะชื่อนี้ใช้อ้างอิงในตำราและฉลากทั่วโลก ส่วนชื่อการค้าเปลี่ยนตามบริษัทจนยาตัวเดียวกันดูเป็นคนละตัว

ชั้นของยาในไทยแบบย่อ

พระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 แบ่งยาตามความเข้มงวดเป็นสี่ชั้น เรียงจากมากไปน้อยคือ ยาควบคุมพิเศษ ยาอันตราย ยาบรรจุเสร็จที่ไม่ใช่ยาอันตรายหรือยาควบคุมพิเศษ และยาสามัญประจำบ้าน[1],[3] แต่ละชั้นต่างกันที่ที่ขาย ใครจ่ายได้ และต้องมีใบสั่งแพทย์หรือไม่

นิยามทางกฎหมาย ข้อห้าม และบทลงโทษของแต่ละชั้นมีอธิบายละเอียดที่บท ประเภทของยาในระบบไทย บทนี้สนใจคนละเรื่อง คือเมื่อยาถูกจ่ายออกจากเคาน์เตอร์แล้ว ผู้รับยาจะตรวจสอบมันได้อย่างไร

ทำไมยาที่จ่ายจากร้านจึงอาจไม่มีฉลากครบ

สาเหตุที่พบบ่อยไม่ใช่ความตั้งใจปิดบัง แต่เป็นเพราะการจ่ายยาเปลี่ยนบรรจุภัณฑ์ เมื่อเภสัชกรแกะเม็ดยาออกจากแผงหรือตักจากขวดใหญ่ใส่ซอง ฉลากเดิมที่พิมพ์ชื่อยาและความแรงก็ถูกทิ้งไปพร้อมกล่อง ข้อมูลตัวยาจึงหายไปจากมือผู้รับยา

มาตรฐานเภสัชกรรมชุมชนกำหนดให้ร้านยามีฉลากบนซองยาที่จ่าย และต้องมีเภสัชกรส่งมอบยาอันตรายและยาควบคุมพิเศษพร้อมให้คำแนะนำ[19] ซองที่ได้มาตรฐานจึงควรมีหกอย่าง คือ ชื่อยาสามัญ ความแรงและหน่วย วิธีใช้ จำนวนวันที่ต้องกิน ข้อห้ามหรือคำเตือน และชื่อร้านพร้อมเบอร์โทร

ในชุมชนอำเภอเมืองนครปฐมพบว่า ตัวอย่างยาแผนโบราณ 90 รายการ มีร้อยละ 34.72 ที่ไม่มีฉลากเลย และอีกร้อยละ 46.53 มีฉลากที่ข้อมูลไม่ตรงกับความจริง[5] แม้ตัวเลขนี้มาจากยาแผนโบราณและยาชุด แต่ชี้ปัญหาเดียวกัน คือเมื่อฉลากขาด ผู้รับยารู้ไม่ได้ว่ากำลังกินอะไร

ผู้รับยามีสิทธิขอให้เขียนชื่อยาลงบนซอง ขอให้อธิบายว่ายาแต่ละตัวมีไว้ทำอะไร และขอดูกล่องต้นทาง ถ้าร้านปฏิเสธที่จะบอกชื่อยา ควรไปร้านอื่น

อ่านซองยาให้เป็น: 4 จุดที่ต้องดูทุกครั้ง

การอ่านซองยาให้เป็นใช้เพียงตรวจว่ามีข้อมูลครบสี่จุดหรือไม่

จุดแรก ชื่อสามัญ ต้องเป็นชื่อตัวยา ไม่ใช่คำว่า “ยาแก้ปวด” ถ้าซองเขียนแค่สรรพคุณ ให้ถามและจดไว้

จุดที่สอง ความแรงและหน่วย เช่น 500 มก. หรือ 0.5 มก. ยาหลายตัวมีหลายความแรงและออกฤทธิ์ต่างกันมาก ยาที่ 5 มก. กับ 0.5 มก. อาจเป็นตัวเดียวกันแต่ต่างกันสิบเท่า

จุดที่สาม จำนวนครั้งต่อวันและเวลาที่สัมพันธ์กับอาหาร “วันละ 3 ครั้ง” กับ “ทุก 8 ชั่วโมง” ไม่เหมือนกัน และ “ก่อนอาหาร” กับ “หลังอาหาร” มีผลกับยาบางกลุ่ม การเขียนย่ออย่าง “1×3” ทำให้เข้าใจผิดบ่อย งานศึกษาผู้ป่วยนอกพบว่าคำสั่งใช้ยาที่กำกวมเป็นสาเหตุสำคัญของการกินยาผิด[17]

จุดที่สี่ ข้อห้ามและคำเตือน เช่น ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ยากลุ่มนี้ ยาที่ทำให้ง่วงไม่ควรขับรถ ถ้าซองไม่มีคำเตือนเลยทั้งที่ยานั้นมีคำเตือนตามกฎหมาย นั่นคือซองที่ยังไม่ครบ

ยาชุดคืออะไร และทำไมต้องระวัง

ยาชุดคือการนำยาหลายขนานมาบรรจุรวมเป็นชุดเดียว โดยปกติมี NSAID ยาแก้แพ้ และบางครั้งมีสเตียรอยด์หรือยาลดกรด ผู้ขายมักอ้างว่าแก้อาการได้สารพัด ซึ่งเกินข้อบ่งใช้จริง

อย.เคยตรวจยาชุดที่จำหน่ายในจังหวัดนราธิวาสและพบทั้งสเตียรอยด์และ NSAID ปนในผลิตภัณฑ์ที่ฉลากอ้างสรรพคุณเกินจริง โดยผู้ได้รับผลกระทบส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุที่ซื้อยากินเอง[4] งานสำรวจในชุมชนชี้ทางเดียวกัน คือพบสเตียรอยด์ในยาแผนโบราณจังหวัดนครปฐม 29 จาก 90 รายการ (ร้อยละ 32.22) และในยาชุดจังหวัดเพชรบูรณ์ 5 จาก 20 รายการ (ร้อยละ 25)[5],[6]

ความเสี่ยงไม่ได้อยู่ที่การกินหลายตัวในมื้อเดียว แต่อยู่ที่การไม่รู้ว่าข้างในมีอะไร ทำให้ได้ยาซ้ำโดยไม่ตั้งใจ เช่นได้ NSAID สองตัวจากสองยี่ห้อ ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในกระเพาะแบบทบต้น หรือได้สเตียรอยด์ต่อเนื่องจนหน้าบวมกลม หนอกคอ ตัวบวม น้ำตาลสูง และไตวาย เมื่อหยุดยากะทันหันอาจช็อกได้[4],[18]

วิธีขอแยกซองที่ได้ผลคือพูดว่า “ขอแยกซองเป็นรายตัวยา และขอชื่อยาทุกตัว” ถ้าร้านแยกไม่ได้เพราะเป็นยาชุดสำเร็จรูปจากรายอื่น นั่นคือคำตอบว่าไม่มีใครรู้ส่วนประกอบแน่ชัด

ยาที่เภสัชกรจ่ายได้เอง vs ต้องมีใบสั่งแพทย์

ยาอันตราย เช่น ยาปฏิชีวนะ NSAID และยาลดความดัน ร้านขายยาแผนปัจจุบันที่มีเภสัชกรจ่ายให้ผู้รับบริการเฉพาะรายได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ แต่ต้องจ่ายโดยเภสัชกรและให้คำแนะนำตามหลักวิชาการ[1],[2],[3] ส่วนยาควบคุมพิเศษ เช่น สเตียรอยด์ ต้องมีใบสั่งยาจากแพทย์และร้านต้องบันทึกการขาย[4]

นี่คือเหตุผลว่าทำไมคุณซื้อยาฆ่าเชื้อจากร้านได้ตามกฎหมาย แต่แนวทางใช้ยาอย่างสมเหตุผลกลับบอกว่าไม่ควรทำ งานทบทวนของ Cochrane ปี 2568 พบว่าการขายยาต้านจุลชีพโดยไม่มีใบสั่งยังเป็นปัญหาทั่วโลก และมาตรการที่ได้ผลคือการให้ความรู้และกำกับร้านยา[10] ถ้ามีไข้ เจ็บคอ หรือปวดฟัน การขอยาฆ่าเชื้อเองไม่ได้ทำให้หายเร็วขึ้น แต่เลื่อนเวลาที่จะได้การประเมินที่ถูกต้อง

สิ่งที่ทำได้ที่ร้านคือขอให้เภสัชกรวัดความดัน คัดกรองอาการ และบอกว่าควรไปโรงพยาบาลหรือไม่ ร้านที่ได้มาตรฐานจะส่งต่อเมื่อเห็นสัญญาณอันตราย ไม่ใช่จ่ายยาเพิ่ม และตั้งแต่ปี 2569 ร้านที่ได้รับอนุญาตให้บริการเภสัชกรรมทางไกลได้ด้วย[12]

ยาที่อันตรายที่สุดที่มักถูกเรียกว่า “ยาเภสัช”

ยาสามกลุ่มนี้พบปัญหาบ่อยที่สุดเมื่อถูกจ่ายออกจากร้านโดยไม่มีชื่อยาติดไปด้วย

สเตียรอยด์ผสม ออกฤทธิ์เร็วจนผู้ใช้รู้สึกว่า “ยานี้ได้ผล” จึงถูกใส่ในยาชุดและยาลูกกลอนบ่อยที่สุด งานทบทวนระบุว่าผู้ใช้ต่อเนื่องระยะยาวเกิดอาการไม่พึงประสงค์เกือบร้อยละ 50 ที่สำคัญคือน้ำตาลสูง ติดเชื้อง่าย กระดูกบาง และต่อมหมวกไตบกพร่อง[18]

NSAID ในคนที่เป็นโรคไตหรือมีแผลในกระเพาะ การวิเคราะห์อภิมานของงานทดลอง 280 ฉบับในผู้เข้าร่วมกว่า 124,000 คนพบว่า NSAID ทุกตัวเพิ่มภาวะแทรกซ้อนในทางเดินอาหารส่วนบน โดย ibuprofen และ naproxen มีความเสี่ยงสูงขึ้นราวสี่เท่าเมื่อเทียบกับยาหลอก และทุกกลุ่มยาเพิ่มความเสี่ยงหัวใจล้มเหลวประมาณสองเท่า[7] ส่วนผู้ที่กินยาขับปัสสาวะและยาลดความดันกลุ่ม ACE inhibitor หรือ ARB ร่วมกับ NSAID (triple whammy) มีความเสี่ยงไตเสื่อมเฉียบพลันสูงขึ้นราวสองเท่า[9]

ยาลดน้ำมูกในคนความดันสูง pseudoephedrine ทำให้ความดันซิสโทลิกเพิ่มเฉลี่ยราว 1 มิลลิเมตรปรอท และหัวใจเต้นเร็วขึ้นราว 3 ครั้งต่อนาที แต่ผลมากขึ้นเมื่อใช้ขนาดสูงหรือยาแบบออกฤทธิ์ทันที และผู้ป่วยความดันที่ควบคุมได้ก็ยังพบความดันเพิ่มในระดับใกล้เคียงกัน[8],[14] ค่าเฉลี่ยที่ดูเล็กนี้ไม่ได้แปลว่าปลอดภัยสำหรับทุกคน เพราะบางคนตอบสนองแรงกว่านั้นมาก

จ่ายยาซ้ำ/ยาตีกัน: วิธีป้องกันที่ทำได้เอง

การป้องกันที่ได้ผลที่สุดเริ่มจากตัวผู้รับยาเอง คือพกถุงยาทั้งหมดไปทุกครั้งที่ซื้อ และทำรายการยาไว้ในมือถือ

นอกจากการจดรายการ สิ่งที่ต้องแจ้งทุกครั้งคือโรคประจำตัว การตั้งครรภ์หรือการให้นม และสมุนไพรหรืออาหารเสริมที่กินอยู่ เพราะข้อมูลเหล่านี้เปลี่ยนการเลือกยาได้จริง ถ้าไม่รู้ว่ายาในถุงคืออะไร วิธีระบุตัวยาจากเม็ดยามีอธิบายที่บท วิธีระบุยาเม็ด

อีกจุดที่ควรระวังคือยาที่เหลือค้างในบ้าน การเก็บยาปฏิชีวนะที่ใช้ไม่หมดไว้แล้วนำมากินเองภายหลังยังพบบ่อย และเป็นปัจจัยของเชื้อดื้อยา[15] ยาเหลือจากคนหนึ่งไม่ควรใช้กับอีกคน ส่วน opioid เช่น tramadol เสี่ยงต่อการใช้ต่อเนื่องระยะยาว[16]

ซื้อยาออนไลน์: อะไรผิดกฎหมาย และอะไรเสี่ยง

พระราชบัญญัติยาห้ามผู้รับอนุญาตขายยานอกสถานที่ที่กำหนดในใบอนุญาต การขายยาผ่านอินเทอร์เน็ตจึงผิดกฎหมาย ยกเว้นยาสามัญประจำบ้านที่ขายได้ทั่วไปโดยไม่ต้องขออนุญาต[13]

โทษตามที่อย.ระบุคือจำคุกไม่เกิน 5 ปี และปรับไม่เกิน 10,000 บาท ส่วนการโฆษณาขายยาทางออนไลน์ต้องได้รับอนุญาตก่อน หากฝ่าฝืนมีโทษปรับสูงสุด 100,000 บาท[11],[13] ความผิดสองฐานนี้แยกกัน และร้านที่มีใบอนุญาตก็ยังทำผิดได้ถ้าโฆษณาโดยไม่ได้รับอนุญาต

สิ่งที่หลายคนสับสนคือบริการเภสัชกรรมทางไกลที่เริ่มใช้ในปี 2569 ซึ่งให้ร้านที่ได้รับอนุญาตจ่ายยาผ่านแอปที่อย.รับรอง โดยมีเภสัชกรดูแลและมีระบบติดตามการจัดส่ง อย.ระบุชัดว่านี่ไม่ใช่การขายยาออนไลน์แบบเสรี[12] ถ้าผู้ขายเป็นร้านที่มีใบอนุญาตและใช้แอปที่รับรอง ถือว่าอยู่ในระบบ ถ้าโพสต์ขายในเพจหรือตลาดออนไลน์ทั่วไป ถือว่าผิดกฎหมาย

สัญญาณหลอกลวงที่พบบ่อยคืออ้างรักษาสารพัดโรค ราคาถูกผิดปกติ ไม่มีเลขทะเบียนตำรับยาบนภาพสินค้า และให้โอนเข้าบัญชีส่วนตัว วิธีตรวจคือค้นเลขทะเบียนบนกล่องในฐานข้อมูลของอย.หรือแอป Oryor Smart และตรวจว่าร้านมีใบอนุญาตจริง ถ้าไม่พบ อย่าส่งเงิน

สิทธิประโยชน์: ยาจากร้านกับยาจากโรงพยาบาล

ยาที่จ่ายในโรงพยาบาลตามสิทธิ เช่น บัตรทอง ประกันสังคม หรือสวัสดิการข้าราชการ มักถูกกว่าหรือไม่มีค่าใช้จ่าย แต่มีเงื่อนไขเรื่องสถานพยาบาลตามสิทธิ ส่วนยาที่ซื้อจากร้านจ่ายเต็มราคาแต่ได้ทันทีและได้เภสัชกรช่วยเลือก จึงเหมาะกับอาการเล็กน้อย

การเลือกขึ้นกับสามข้อ ข้อแรกคือยานั้นอยู่ในบัญชียาหลักที่โรงพยาบาลจ่ายอยู่แล้วหรือไม่ ถ้าใช่ การไปโรงพยาบาลมักประหยัดกว่า ข้อสองคืออาการเร่งด่วนแค่ไหน ถ้าต้องประเมินโดยแพทย์ การรอคิวที่ร้านยาไม่ได้ช่วย ข้อสามคือมีใบสั่งแพทย์เดิมที่ยังใช้ได้หรือไม่ เพราะการขอยาเติมโดยไม่มีผลตรวจใหม่ทำให้ยาที่ไม่จำเป็นถูกกินต่อเนื่อง

อาการที่ต้องไปโรงพยาบาลทันทีคือเจ็บหน้าอก หายใจไม่ออก อ่อนแรงครึ่งซีก พูดไม่ชัด ปวดศีรษะรุนแรงเฉียบพลัน หรือไข้สูงร่วมกับซึมลง ร้านยาไม่มีเครื่องมือวินิจฉัยโรคเหล่านี้

คำถาม 8 ข้อที่ควรถามก่อนจ่ายเงิน

คำถามเหล่านี้ใช้เวลาไม่ถึงสองนาทีและเปลี่ยนคุณภาพการรักษาได้มาก

1. ยานี้ชื่อสามัญอะไร และความแรงเท่าไร ถ้าตอบได้แค่ชื่อการค้า ให้ขอชื่อสามัญเพิ่ม
2. ยานี้มีไว้ทำอะไร และจำเป็นกับอาการของฉันจริงหรือไม่
3. ต้องกินวันละกี่ครั้ง เวลาไหน และต่อเนื่องกี่วัน ต้องได้คำตอบเป็นจำนวนวัน ไม่ใช่ “จนหาย”
4. ถ้าลืมกิน ต้องทำอย่างไร บางยาชดเชยได้ บางยาห้ามชดเชยเอง
5. ยานี้ตีกับยาอะไรบ้าง และตีกับยาที่ฉันกินอยู่หรือไม่ ต้องแจ้งยาทั้งหมดรวมสมุนไพรและอาหารเสริม
6. ผลข้างเคียงที่ต้องหยุดยาแล้วมาพบเภสัชกรคืออะไร เช่น ผื่น ปากบวม หายใจลำบาก หรือถ่ายดำ
7. ถ้าอาการไม่ดีขึ้นภายในกี่วันต้องกลับมา
8. ยานี้ต้องเก็บอย่างไร และหมดอายุเมื่อไร ยาหลายตัวเสื่อมสภาพจากความร้อนและความชื้น

ถ้าตอบครบทั้งแปดข้อและเขียนชื่อยาลงบนซอง แปลว่าคุณได้รับยาที่ตรวจสอบได้ ถ้าคำตอบใดขาดหาย นั่นคือสิ่งที่ควรถามซ้ำก่อนจ่ายเงิน

ตารางสรุป: เห็นคำบนซองแบบนี้ หมายถึงอะไร ควรทำอะไร

คำถามที่พบบ่อย

ยาเภสัชคืออะไร

เป็นคำเรียกปากสำหรับยาที่เภสัชกรร้านขายยาจ่ายให้ และมักถูกแบ่งใส่ซองตามอาการ คำนี้ไม่ได้บอกชื่อตัวยาหรือความแรง จึงต้องถามชื่อสามัญและขนาดทุกครั้ง[3],[19]

ยาเภสัชกับยาสามัญประจำบ้านต่างกันไหม

ต่างกันที่ชั้นของยา ยาสามัญประจำบ้านขายได้ทั่วไปโดยไม่ต้องมีเภสัชกร ส่วน “ยาเภสัช” มักเป็นยาอันตรายหรือยาควบคุมพิเศษ[1],[2]

ยาชุดอันตรายไหม

เสี่ยง เพราะไม่รู้ส่วนประกอบและอาจมีสเตียรอยด์หรือ NSAID ปนอยู่ งานสำรวจในชุมชนพบสเตียรอยด์ในยาชุดถึงร้อยละ 25[4],[6]

ยาที่ร้านจ่ายไม่มีฉลากได้ไหม

ไม่ได้ตามมาตรฐาน ร้านยาต้องมีฉลากบนซอง และผู้รับยามีสิทธิขอให้ระบุชื่อยาและความแรง[19]

ซื้อยาออนไลน์ผิดกฎหมายไหม

ผิดกฎหมายสำหรับยาทุกประเภท ยกเว้นยาสามัญประจำบ้าน โทษคือจำคุกไม่เกิน 5 ปี ปรับไม่เกิน 10,000 บาท ส่วนเภสัชกรรมทางไกลที่อย.รับรองในปี 2569 ไม่ใช่การขายออนไลน์เสรี[12],[13]

ยาอันตรายคืออะไร

คือยาที่รัฐมนตรีประกาศเป็นยาอันตราย ต้องขายในร้านขายยาแผนปัจจุบันที่มีเภสัชกร เช่น ยาปฏิชีวนะ NSAID และยาลดความดัน[2],[3]

ทำไมยาบางตัวต้องมีใบสั่งแพทย์

เพราะเป็นยาควบคุมพิเศษที่ความเสี่ยงสูงกว่าประโยชน์ถ้าใช้ผิด เช่น สเตียรอยด์ซึ่งทำให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์ได้เกือบครึ่งของผู้ใช้ระยะยาว[4],[18]

จะรู้ได้อย่างไรว่ายาในซองคืออะไร

ต้องอาศัยฉลาก ไม่ใช่รูปร่างหรือสีของเม็ดยา เม็ดที่หน้าตาเหมือนกันอาจเป็นยาคนละตัว การดูรหัสบนเม็ดยืนยันด้วยตัวเองไม่ได้[19]

สรุป

“ยาเภสัช” เป็นคำที่บอกว่ายามาจากร้านยา ไม่ได้บอกว่าข้างในคืออะไร ช่องว่างนี้ทำให้คนไข้จำนวนมากกินยาซ้ำหรือได้ยาที่ไม่เหมาะกับโรคประจำตัวโดยไม่รู้ตัว สามสิ่งที่ปิดช่องว่างได้คือขอชื่อสามัญและความแรงทุกครั้ง ขอให้ซองมีฉลากครบหกอย่าง และถามคำถามแปดข้อก่อนจ่ายเงิน

ยาชุดและยาที่ไม่มีฉลากเสี่ยงที่สุด เพราะตรวจสอบได้ยากว่ามีสเตียรอยด์หรือ NSAID ปนอยู่ ซึ่งทั้งสองกลุ่มเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในกระเพาะ ไตเสื่อมเฉียบพลัน และภาวะแทรกซ้อนจากสเตียรอยด์ระยะยาว[4],[7],[9],[18] ส่วนการซื้อยาออนไลน์นั้นกฎหมายยังไม่เปิดช่องนอกเหนือจากยาสามัญประจำบ้าน และเภสัชกรรมทางไกลที่เริ่มในปี 2569 ก็มีเงื่อนไขชัดเจนเรื่องร้านและแอปที่รับรอง[12],[13] ถ้าซองยาไม่มีชื่อยาและความแรง ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือยังไม่ต้องกิน แล้วกลับไปถามเภสัชกร

คำเตือนด้านความปลอดภัย (อ่านก่อนใช้): ถ้าซองยาที่ได้รับไม่มีชื่อยาและความแรง อย่ารับประทานจนกว่าจะได้คำตอบจากเภสัชกร เพราะการกินยาที่ไม่รู้ชื่อคือการกินยาที่ตรวจสอบการแพ้ การตีกับยาตัวอื่น และขนาดที่ปลอดภัยไม่ได้เลย

แหล่งอ้างอิง

• . สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา กระทรวงสาธารณสุข. พระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม (หมวดการขายยาและการโฆษณายา). https://drug.fda.moph.go.th/home-l ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ยาอันตราย (รวมทุกฉบับ). https://drug.fda.moph.go.th/announcement-ministry/dangerous-drugs-1 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . วรรณา ศรีวิริยานุภาพ. ประเภทยาและข้อกำหนดของกฎหมายยาและวิชาชีพเภสัชกรรมที่เกี่ยวข้อง. ศูนย์การศึกษาต่อเนื่อง สภาเภสัชกรรม. https://ccpe.pharmacycouncil.org/sh ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 4. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. อย. เตือนอันตราย (ยาชุด) หมอยาเภสัช ลอบใส่สเตียรอยด์ เสี่ยงร่างกายพัง. 15 พฤศจิกายน 2565. https://cemc.fda.moph.go.th/press-rel ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 5. Watsanaphitranon O, Sukmarkprapawin P, Boonsiri S, et al. Prevalence and factors associated with steroids adulteration in traditional medicines and dietary s ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;16(2):83-95. https://doi.org/10.69598/tbps.16.2.83-95 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . โสดา อ, ศรีษะแย้ม ม, รอดแก้ว อ, ลายลักษณ์ จ, มาชะนา ศ. การสำรวจสเตียรอยด์ในยาชุดและยาสมุนไพรในตำบลบ้านโสก อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารเภสัชกรรมไทย. 2 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;9(1):216-224. https://doi.org/10.14456/tjpp.2017.27 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Coxib and traditional NSAID Trialists’ (CNT) Collaboration; Bhala N, Emberson J, Merhi A, et al. Vascular and upper gastrointestinal effects of non-steroidal ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;382(9894):769-779. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(13)60900-9 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Salerno SM, Jackson JL, Berbano EP. Effect of oral pseudoephedrine on blood pressure and heart rate: a meta-analysis. Arch Intern Med. 2005;165(15):1686-1694. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 9. Calvo DM, Saiz LC, Leache L, Celaya MC, Gutiérrez-Valencia M. Acute kidney injury and morbi-mortality associated with “triple whammy” combination: systematic ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;91(11):3031-3041. https://doi.org/10.1002/bcp.70263 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Thandar MM, Baba T, Matsuoka S, Ota E. Interventions to reduce non-prescription antimicrobial sales in community pharmacies. Cochrane Database Syst Rev. 2025; ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 1):CD013722. https://doi.org/10.1002/14651858.CD013722.pub2 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. อย. เตือน พบร้านขายยาฝ่าฝืนกฎหมายและถูกดำเนินคดีจำนวนมาก (การโฆษณาขายยาผ่านช่องทางออนไลน์). 2 พฤษภาคม 2567. https://cemc.fda.mop ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• 12. สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. อย. เปิดทางให้ร้านขายยาให้บริการเภสัชกรรมทางไกล (Telepharmacy) อย่างเป็นทางการ. 24 มิถุนายน 2569. https://www.fda.moph.go.th/n ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. ตำรวจสอบสวนกลางร่วม อย. บุก 6 มินิมาร์ทแอบขายยาโดยไม่ได้รับอนุญาต (โทษตามพระราชบัญญัติยา พ.ศ. 2510). 11 มิถุนายน 2568. https://w ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Morrison A, Ramey DR, van Adelsberg J, et al. Systematic review of trials of the effect of continued use of oral non-selective NSAIDs on blood pressure and hy ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;23(10):2395-2404. https://doi.org/10.1185/030079907X219553 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Kanwal U, et al. Challenges to antibiotic stewardship: a cross-sectional study on self-reuse and disposal practices of leftover antibiotics. Pak J Pharm Sci. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;39(6):1802-1816. https://doi.org/10.36721/PJPS.2026.39.6.171.1 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Borrelli EP, et al. The risk of chronic opioid utilization with tramadol: a narrative review of the literature. J Pain Palliat Care Pharmacother. 2026;40(1):8 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• -99. https://doi.org/10.1080/15360288.2025.2562033 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Mengesha Y, et al. Assessment of patients misunderstanding of dosing instructions among outpatients in Dessie Referral Hospital, Northeast Ethiopia. Risk Mana ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;13:3079-3085. https://doi.org/10.2147/RMHP.S288390 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Khan MD, Malavalli Siddalingegowda S, Zeyaullah M, et al. Rational corticosteroid use: an evidence-based narrative review of steroid stewardship to enhance pa ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;18:620997. https://doi.org/10.2147/DHPS.S620997 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. มาตรฐานการตรวจประเมินสถานที่ปฏิบัติงานตามหลักเกณฑ์ GPP (Good Pharmacy Practice) สำหรับร้านขายยาแผนปัจจุบัน. https://drug.fda.mop ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed