สะระแหน่ คืออะไร สรรพคุณจากงานวิจัย วิธีกิน ข้อควรระวัง

---

สะระแหน่ (Mentha spicata — ชื่อ EN: Spearmint; ชื่อท้องถิ่น: จี้เจ้เก้ายี ในภาคเหนือ) คือสมุนไพรตระกูลว่านหอมที่คนไทยพูดถึงบ่อยในชื่อ “มิ้นท์” แต่บทความนี้จะพาไปไกลกว่าตำรับอาหาร — เพราะสะระแหน่เป็นหนึ่งในไม่กี่สมุนไพรที่มีการทดลองแบบ randomized controlled ในคนจริงตรงกับหัวข้อความจำ-สมาธิ[1],[2] อาการข้อเข่าเสื่อม[9] และฮอร์โมนแอนโดรเจนในผู้หญิง[6],[7] พร้อมกลุ่มข้อควรระวังที่ผู้ชายควรรู้[18]

บทความนี้รวบรวมหลักฐานเหล่านั้นมาเรียบเรียงใหม่เป็นภาษาไทย พร้อมอ้างอิงทุกประโยคสำคัญและแยกชัดระหว่างงานในคนกับงานในห้องปฏิบัติการ-สัตว์ — เพราะวางแนวระดับหลักฐานคือสิ่งที่ทำให้ผู้อ่านรู้ว่าความหวังอยู่ตรงไหน

สะระแหน่ คืออะไร — ต่างจากมินต์/โหระพาอย่างไร

สะระแหน่เป็นพืชล้มลุกในตระกูลว่านหอม (Lamiaceae) สูงประมาณ 30–100 เซนติเมตร ใบรูปใบหอกขอบจักฟันหยัก สีเขียวอ่อนถึงเขียวเข้ม ต้นส่งกลิ่นหอมเย็นเมื่อบีบหรือขยี้ใบ ดอกจิ๋วสีม่วงอ่อน-ขาวเรียงเป็นช่อที่ยอด ชอบดินชื้นร่มไปจนถึงแดดรำไร และปลูกขยายได้ง่ายโดยปักชำกิ่งในน้ำจนรากงอก — ในตำรายาแผนโบราณไทยจัดเป็นสมุนไพร “ขับลม แก้คลื่นไส้” ก่อนจะถูกวิจัยในรูปสารสกัดในยุคนี้[16]

สะระแหน่ vs มินต์/เปปเปอร์มินต์ — คนส่วนใหญ่เรียกทั้งคู่ว่า “มิ้นท์” แต่กลิ่นและสารสำคัญเด่นต่างกันชัดเจน:

ทำความเข้าใจให้ตรง: งานวิจัยบางงานใช้คำว่า “เมนทา” ครอบคลุมทั้งตระกูล รวมถึงเปปเปอร์มินต์ด้วย ในบทความนี้งานวิจัยที่รวบรวมมุ่งที่ สะระแหน่ (Mentha spicata) ตรง ๆ เป็นหลัก ส่วนกลุ่ม Menthacarin ซึ่งใช้น้ำมันเปปเปอร์มินต์ร่วมคาราเวย์ เรานับว่าเป็นงานวิจัยของตระกูลเมนทาเพื่อนบ้าน ไม่ใช่สะระแหน่โดยตรง และจะระบุชัดทุกครั้งที่อ้างถึง

สารสำคัญของสะระแหน่ — อย่างในชาที่ต้มจริง

Rosmarinic acid (โรสมารินิก แอซิด) คือสารเด่นที่งานวิจัยจับตามองมากที่สุด ชาสะระแหน่ชนิด “rosmarinic acid สูง (high-rosmarinic acid spearmint)” ที่งาน RCT ใช้ มี rosmarinic acid สูงกว่าชาสะระแหน่ทั่วไปถึงหกเท่า[9] งานปี 2016 ยืนยันว่าชาที่ชงจากใบสะระแหน่เป็นแหล่งสารสกัดฟีโนลิกต้านอนุมูลอิสระที่คุ้มค่าในระดับเครื่องดื่มทั่วไป[5]

Carvone + limonene ในน้ำมันหอมระเหย ให้กลิ่นหอมหวานอ่อนที่เป็นลายเซ็นของสะระแหน่[17] รีวิว 2019 (AAPS PharmSci) รวบรวมว่าใบสะระแหน่ยังมีสารกลุ่มโพลีฟีนอลอื่นช่วยงานร่วมกัน (phenolics, diterpenes, flavonoids)[16],[25]

สารสกัดแห้งมาตรฐาน — งาน RCT ความจำ-สมาธิใช้สารสกัดน้ำจากใบที่ตากแห้งตามมาตรฐาน (สารสกัดที่มี rosmarinic acid มาตรฐาน) ผู้อ่านไทยจึงต้องแยกระหว่าง “กินใบสะระแหน่สดเป็นอาหาร” กับ “กินสารสกัดมาตรฐานความเข้มข้นสูง” อย่างชัดเจน — ผลวิจัยทั้งกลุ่มมาจากสารสกัดมาตรฐานเท่านั้น

สรรพคุณของสะระแหน่ และงานวิจัยที่รองรับ

1. ความจำและสมาธิ — มี RCT ในคน

ในกลุ่มผู้สูงวัยที่มีภาวะความจำเสื่อมตามอายุ งาน RCT ให้สารสกัดสะระแหน่ 900 มก./วัน (ระดับ rosmarinic acid ประมาณ 77 มก./วัน) เป็นเวลา 90 วัน พบว่ากลุ่มทดลองคะแนนความจำแบบใช้งาน (working memory) สูงกว่ากลุ่มยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญ[1] งานต่อมาใช้สารสกัดที่คล้ายกันในผู้มีสุขภาพดี พบว่า “ความจดจ่อ (attention)” ที่วัดตามแบบทดสอบมาตรฐานดีขึ้น[2] ส่วนในกลุ่มนักกีฬา สารสกัดสะระแหน่ปรับสมรรถนะปฏิกิริยาไว (reactive agility) แนวโน้มบวก[3] ทั้งหมดเป็นงานวิจัยในคน ปี 2017–2019

แต่มีข้อจำกัดของแหล่งที่ต้องพูดตรง: งานทั้งสามเป็นงานที่ทีมวิจัยร่วมกับบริษัทผู้ผลิตสารสกัด ผู้อ่านจึงต้องอ่านในความหมายเชิง “พฤติกรรมที่มีงานวิจัยรองรับระยะสั้น-กลาง” ไม่ใช่ข้ออ้างเรื่องการรักษาภาวะความจำเสื่อม

2. ฮอร์โมนแอนโดรเจนในผู้หญิง — RCT ชาสะระแหน่ 2 ถ้วย/วัน

• งานปี 2007 ให้ผู้หญิงที่มีภาวะขนดก (hirsutism) ดื่มชาสะระแหน่ 2 ถ้วย/วันเป็น 30 วัน พบว่าระดับแอนโดรเจนตัวหนึ่งลดลงอย่างชัดเจน[7]
• งาน RCT ต่อยอดปี 2010 ในผู้หญิงภาวะถุงน้ำรังไข่หลายใบ (PCOS) ดื่มชาสะระแหน่ 2 ถ้วย/วัน 30 วัน พบลดระดับฮอร์โมนแอนโดรเจนเช่นกัน[6]
• งานวิจัยในสัตว์ใน PCOS เสริมทีละชิ้นว่าสะระแหน่ผสมเมล็ดแฟลกซ์ช่วยปรับฮอร์โมนและโครงสร้างรังไข่[8]

ต้องอ่านอย่างระมัดระวัง: งานทั้งหมดเก็บระยะสั้น (30 วัน) และเป็นงานขนาดเล็ก ยังไม่ใช่การรักษาโรค PCOS แต่เป็นข้อมูลที่รองรับในลักษณะ “ช่วยลดระดับฮอร์โมนแอนโดรเจน” อย่างตรงไปตรงมา ผู้หญิงที่อยู่ระหว่างการรักษาฮอร์โมนหรือวางแผนตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้เสริม

3. ข้อเข่าเสื่อมและการอักเสบ — RCT ชา rosmarinic acid สูง

งาน RCT ที่ตีพิมพ์ปี 2014 ให้ผู้ที่มีอายุ 50–80 ปีซึ่งมีอาการข้อเข่าเสื่อมดื่มชาสะระแหน่ชนิด rosmarinic acid สูง วันละ 2 ถ้วย เป็นเวลา 30 วัน พบว่าอาการตึงยืด-เจ็บปวด และการทำงานของข้อต่อรายวันดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญเทียบกลุ่มที่ดื่มชาทั่วไป[9] กลไกที่อ้างอิงได้จากรีวิว 2020 ระบุว่า rosmarinic acid มีฤทธิ์ต้านอักเสบหลายเส้นทาง (รวม NF-κB)[20] และงานวิจัยในสัตว์แสดงว่า rosmarinic acid ลดอาการปวดเรื้อรังในแบบจำลองหนู[21]

4. ระบบย่อยและช่องปาก

ระบบย่อย: งาน RCT แบบเทียบยาหลอกปี 2017 และ 2023 แสดงว่าน้ำมันหอมระเหยเปปเปอร์มินต์ผสมยี่หร่า (Menthacarin) ช่วยลดอาการท้องอืด-จุกเสียดของผู้ป่วย dyspepsia ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ[10],[11] — กลุ่มนี้นับเป็นงานของตระกูลเมนทา ไม่ใช่สะระแหน่โดยตรง จึงอ่านเป็นข้อมูลอ้างอิงเชิงตระกูลเท่านั้น

ช่องปาก: เป็นกลุ่มงานห้องทดลองจำนวนมาก น้ำมันหอมระเหยสะระแหน่ลดการเกิด biofilm แบคทีเรีย[13] น้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพรทำอาหาร (รวมสะระแหน่) พิสูจน์ว่ายับยั้งคราบจุลินทรีย์ก่อฟันผุ[14],[22] — งานห้องทดลองทั้งหมด ไม่ใช่งานวิจัยทางคลินิก

5. เมตาบอลิก ปกป้องตับไต และความปลอดภัย (สัตว์+คน)

• เบาหวาน: งานปี 2018 สะระแหน่ลดน้ำตาลในหนูที่สร้างเบาหวานด้วย STZ[12] — งานวิจัยในสัตว์ ไม่ใช่งานวิจัยในคน
• ตับ-ไต: งานวิจัยในสัตว์พบสะระแหน่ปกป้องตับและไตจากนิโคติน[19]
• ความปลอดภัยในคน: งานความปลอดภัย 90 วันของสารสกัดแห้งสะระแหน่ในอาสาสมัครไม่พบความผิดปกติของค่าเลือดหรือเคมีเลือดสำคัญ[4] — สารสกัดที่มีข้อมูลความปลอดภัยเชิงงานวิจัยคนรองรับ

ตารางสรุป: สรรพคุณ → สารสำคัญ → ระดับหลักฐาน

ใครควรศึกษาข้อมูลเรื่องสะระแหน่

บทความนี้รวบรวมข้อมูลสำหรับผู้อ่านต่อไปนี้: ผู้สูงวัยที่สังเกตความจำและสมาธิที่ลดลง[1],[2] ผู้หญิงที่มีขนดก/รังไขรูปถุงน้ำหลายอันที่ค้นหา “สะระแหน่ ฮอร์โมน”[6],[7] คนที่มีอาการข้อเข่าตึงอุ่นมีหลังอาหาร และผู้มีปัญหาข้อเข่าที่ค้นหาชาสะระแหน่[9] คนที่มีอาการแน่นท้อง อาหารไม่ย่อย[10] — ผู้อ่านทั้งหมดนี้ทราบไปยังหมวด “อาการ” และ “สุขภาพผู้หญิง” ของเว็บ

วิธีกินสะระแหน่ — 3 รูปแบบจริง

1. ชาสะระแหน่ชงสด: ใบสะระแหน่สด 10–15 ใบ (หรือใบแห้ง 1 ช้อนชา) ลวกด้วยน้ำร้อน 5 นาที ดื่ม 1–2 ถ้วย/วัน — สูตรงานวิจัยฮอร์โมนและข้อเข่าเสื่อมใช้อ้างอิงระดับ 2 ถ้วย/วัน 30 วัน[6],[9] รูปแบบนี้ใช้ได้ทุกคน
2. สารสกัดแห้งแคปซูล: งานวิจัยความจำใช้ 600–900 มก./วัน (ระดับ rosmarinic acid 56–77 มก./วัน) เป็นเวลา 90 วัน[1] — ขนาดนี้คือโปรโตคอลงานวิจัย ไม่ใช่คำแนะนำสากล
3. กินสดในเมนู/เครื่องเคียง: ยำ-ลาบ-น้ำพริก ฯลฯ ใช้เป็นรสชาตรงระดับปริมาณอาหาร

การเก็บรักษา: ใบสดวางเก็บแล้วในตู้เย็นราว 3–4 วัน เมื่อแห้งเก็บในภาชนะปิดสนิทพ้นแสงเก็บได้ 6 เดือนขึ้นไป ผงสารสกัดเก็บตามฉลาก

ข้อควรระวัง ผลข้างเคียง และผู้ที่ไม่ควรกิน

• ผู้ชายที่กินเข้มข้นต่อเนื่อง: งานวิจัยในสัตว์ปี 2008 พบว่าหนูตัวผู้ที่กินสะระแหน่เข้มข้นระยะยาวมีภาวะภาวะเครียดออกซิเดชันในไฮโปทาลามัสและภาวะต้านแอนโดรเจนระดับอัณฑะ[18] — งานนี้ใช้ปริมาณที่มากกว่าการกินชาธรรมดาหลายเท่า และงานวิจัยในคน (ชา/สารสกัด) ใน 90 วันยังไม่พบผลเสียต่อค่าเลือดสำคัญ[4] แต่เป็นข้อมูลที่ผู้ชายควรรู้ก่อนจะกินสารสกัดเข้มข้นทุกวันระยะยาว
• สตรีมีครรภ์/ให้นม: ยังไม่มีงานความปลอดภัยของสารสกัดเข้มข้นในคนตั้งครรภ์ — กินชาจากใบสดในระดับอาหารปกติถือเป็นระดับอาหาร แต่ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้สารสกัดเสริม
• ก่อนผ่าตัด: งดผลิตภัณฑ์สารสกัดเข้มข้น 4–7 วันก่อนผ่าตัด ตามคำแนะนำแพทย์
• ผู้ป่วยโรคไทรอยด์/กินยาขับปัสสาวะ: ตำราเภสัชแนะนำให้กลุ่มนี้จำกัดการกินชาสะระแหน่เข้มข้น — ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้เสริม
• คนเป็นโรคกรดไหลย้อน (GERD): น้ำมันหอมระเหยตระกูลเมนทาอาจคลายกล้ามเนื้อหูรูดปิดกระเพาะ ทำให้กรดไหลย้อนแรงขึ้นในบางคน
• ระดับปริมาณ: กินเป็นอาหาร/ชาตามปริมาณปกติของปรุงอาหารปลอดภัย; การใช้สารสกัดเข้มข้นต่างหากควรขึ้นกับฉลากและคำแนะนำแพทย์

วิธีเลือกผลิตภัณฑ์สะระแหน่ให้ได้คุณภาพ

4 จุดยึดหลักกฎหมายอาหารเสริมไทยและงานวิจัย:
1. เลข อย. — ตรวจได้ที่เว็บ อย. ยืนยันความปลอดภัยของสูตร
2. มาตรฐานการผลิต GMP/HACCP
3. ระบุปริมาณ rosmarinic acid / piperitone ต่อเม็ด — งานวิจัยใช้สารสกัดมาตรฐานระบุระดับ RA เป็นสำคัญ[1],[9]
4. แหล่งปลูกที่ระบุชัด — แหล่งที่เก็บของสมุนไพรสวย 100% จากแหล่งที่เกษตรกรรมรับรอง

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม 1: สะระแหน่กับมินต์ (เปปเปอร์มินต์) ต่างกันหรือไม่ ใช้แทนกันได้หรือไม่?

คนละสกุลย่อยในตระกูลเดียวกัน — สะระแหน่เด่น carvone หอมหวานอ่อน มินต์เด่น menthol เย็นแรง ผลวิจัยของแต่ละชนิดไม่สามารถนับรวมกันแทนกันได้ทุกกรณี การทำความเข้าใจหน้าปกว่าใช้ในงานเที่ยวได้ สะระแหน่แทนงานวิจัยของสะระแหน่[16],[17]

ถาม 2: กินชาสะระแหน่ทุกวันได้หรือไม่ กินเท่าไรพอ?

ชาสะระแหน่ 1–2 ถ้วย/วันตามปริมาณเครื่องดื่มปกติปลอดภัย ในงานวิจัยฮอร์โมนและข้อข้าต่ำ ใช้ 2 ถ้วย/วัน 30 วัน[6],[9] ส่วนสารสกัดเข้มข้น 600–900 มก./วัน[1] เป็นขนาดงานวิจัย ไม่ใช่คำแนะนำสากล

ถาม 3: สะระแหน่ช่วยเรื่องความจำจริงหรือไม่ มีงานวิจัยไหม?

มี RCT ในคนที่แสดงผลต่อความจำแบบใช้งานในผู้สูงวัยมีภาวะความจำเสื่อมตามอายุ และความสนใจในผู้มีสุขภาพดี[1],[2] — แต่งานทั้งหมดใช้สารสกัดมาตรฐาน ไม่ใช่การกินชา และเป็นงานเล็ก → ให้อ่านเป็น “ข้อมูลที่รองรับเทียบจากงานวิจัย” ไม่ใช่ยาเพิ่มสมาธิ

ถาม 4: สะระแหน่ช่วยฮอร์โมนผู้หญิง/ขนดกจริงหรือไม่?

งาน RCT ปี 2007 และ 2010 แสดงให้ชาสะระแหน่ 2 ถ้วย/วัน 30 วันลดระดับฮอร์โมนแอนโดรเจนในผู้หญิงที่มีขนดกและรังไขรูปถุงน้ำหลายอัน[7],[6] — แต่งานเล็ก 30 วัน ยังไม่ใช่การรักษาโรค หากอยู่ในการรักษาฮอร์โมนจากแพทย์ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนเสริม

ถาม 5: ผู้ชายกินสะระแหน่บ่อยมีผลเสียไหม?

การกินชาในระดับอาหารปกติไม่มีคำเตือนเฉพาะ แต่มีงานวิจัยในสัตว์ที่แสดงผลกลุ่มแอนโดรเจน/อัณฑะเมื่อใช้เข้มข้นระยะยาว[18] — ผู้ชายที่คิดใช้สารสกัดเข้มข้นทุกวันระยะยาวควรปรึกษาแพทย์ก่อน และพิจารณาหน้าปกว่าไม่มีงาน RCT ของผู้ชายในการใช้ระยะยาว

ถาม 6: ผู้หญิงตั้งครรภ์กินสะระแหน่ได้หรือไม่?

ชาสะระแหน่จากใบสด 1 ถ้วยทั่วไปถือว่าระดับอาหารปกติ แต่การกินเป็นอาหารเสริมสารสกัดเข้มข้นไม่มีงานความปลอดภัยในคนตั้งครรภ์ — ให้ปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ, ส่วนผู้รับประทานยาขับปัสสาวะ/ต่อมไทรอยด์ควรจำกัดระดับ

ถาม 7: ชาสะระแหน่ช่วยลดไขมัน/น้ำตาลได้หรือไม่?

งานวิจัยในสัตว์ลดน้ำตาลในหนูเบาหวานมีรายงาน[12] แต่ยังไม่มีงานในคนที่สรุปว่าชาสะระแหน่ลดไขมัน/น้ำตาลในคนได้จริง — ไม่ควรใช้ชาสะระแหน่แทนยาเบาหวานหรือการควบคุมอาหารที่ตามคำแนะนำแพทย์

สรุป

สะระแหน่คือสมุนไพรตระกูลเมนทาที่มีงานวิจัยในคนชัดกว่าตระกูลใกล้เคียง — กลุ่มงานเด่นที่สุดคือ ความจำ-สมาธิ (สารสกัดมาตรฐาน) และ ฮอร์โมนแอนโดรเจนในผู้หญิง + อาการข้อเข่าเสื่อม (ชาสะระแหน่ rosmarinic acid สูง) การใช้ชาจากใบสดในระดับอาหารปลอดภัย กลุ่มที่ควรระวังคือผู้ชายที่จะใช้สารสกัดเข้มข้นระยะยาว สตรีมีครรภ์ และผู้ป่วยโรคประจำตัว — ทุกกรณีปรึกษาแพทย์/เภสัชกรก่อนเสมอ

บทความนี้เรียบเรียงจากงานวิจัยเพื่อความรู้ทั่วไป ไม่ได้ให้บริการวินิจฉัยหรือรักษาโรค ผู้อ่านที่ต้องการใช้สะระแหน่ในรูปสารสกัดเข้มข้นหรืออยู่ในกลุ่มควรระวัง (ผู้ชายใช้ระยะยาว สตรีมีครรภ์ กินยาประจำ) ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

แหล่งอ้างอิง

• 1 RCT สารสกัดสะระแหน่ 900 มก./วัน 90 วัน ช่วยความจำแบบใช้งานในผู้สูงวัยที่มีภาวะความจำเสื่อมตามอายุ — หัวใจ H3 ความจำ — RCT ในคน (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 2 RCT สารสกัดสะระแหน่เพิ่มความสนใจ (attention) ในคนสุขภาพดี — งานคนที่สองมุมสมาธิ (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 3 RCT สารสกัด nootropic สะระแหน่ กับสมรรถนะปฏิกิริยาไว (reactive agility) ในนักกีฬา — ต่อยอดมุมสมรรถนะสมอง (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 4 งานความปลอดภัย: สารสกัดน้ำสะระแหน่ตากแห้งปลอดภัย/ไม่รบกวนค่าเลือดในงานคน 90 วัน — หลักฐานความปลอดภัยสารสกัดในคน (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 5 สะระแหน่เป็นอาหารเสริมโภชนาการในโมเดลหนูที่มีปัญหาสมรรถภาพ/สมอง (งาน 2023) — งานใหม่กลุ่มสมอง (สัตว์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 6 RCT ชาสะระแหน่ 2 ถ้วย/วัน 30 วัน ลดฮอร์โมนแอนโดรเจนในผู้หญิงภาวะรังไขรูปถุงน้ำหลายอัน (PCOS) — งานแข็งที่สุดกลุ่มฮอร์โมน (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 7 งานก่อนหน้า: ชาสะระแหน่ลดแอนโดรเจนในผู้หญิงฮิร์ซูทิซึม (ขนดก) — ตั้งต้นกลุ่มฮอร์โมน (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 8 สะระแหน่+เมล็ดแฟลกซ์ ปรับฮอร์โมน/เนื้อเยื่อรังไขร์ใน PCOS โมเดลสัตว์ — เสริมกลุ่มฮอร์โมน (สัตว์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 9 สะระแหน่ทำให้สมองกับต้องมีความเครียดออกซิเจนและต้านแอนโดรเจนอัณฑะในหนูที่กินสูง/นาน — ⚠️ ข้อควรระวังกลุ่มผู้ชาย (สัตว์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 10 ชาสะระแหน่เป็นแหล่งสารสกัดฟีนอลิกต้านอนุมูลอิสระ (rosmarinic acid หลัก) — มุมองค์ประกอบแกนของบท (ห้องทดลอง) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 11 RCT ชาสะระแหน่ rosmarinic acid สูง บรรเทาอาการข้อเข่าเสื่อม 30 วัน — หัวใจ H3 ข้อ-อักเสบ RCT (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 12 รีวิว rosmarinic acid: ฤทธิ์ต้านอักเสบในโรคอักเสบหลายชนิด — อ้างสารหลัก rosmarinic acid (รีวิว) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 13 rosmarinic acid ลดปวดเส้นประสาทในหนู — ต่อยอดกลุ่มปวด (สัตว์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 14 RCT ทางเลือกเสริม: น้ำมันหอมระเหยเมนทา + ยี่หรา (Menthacarin) ลดอาการท้องอืด/อาหารไม่ย่อย — มุมระบบย่อย — ตระกูลเมนทา มี RCT (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 15 งาน Menthacarin ต่อ: ลดอาการหลายด้านในผู้ป่วย dyspepsia — ยืนยันซ้ำ (RCT/มนุษย์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 16 สะระแหน่ลดน้ำตาลในหนูที่ทำเบาหวานด้วย STZ — มุมเมตาบอลิก (สัตว์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 17 น้ำมันหอมระเหยสะระแหน่ต้านแบคทีเรีย (carvone หลัก) — กลุ่มต้านจุลชีพ (ห้องทดลอง) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 18 น้ำมันหอมระเหยสมุนไพรทำอาหาร (รวมสะระแหน่) ต้านคราบจุลินทรีย์ทำฟันผุ — เชื่อมสุขภาพช่องปาก (ห้องทดลอง) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 19 รีวิวหมองสะระแหน่: โครงสร้างน้ำมันหอมระเหย+ฤทธิ์ต้านจุลชีพ — อ้างองค์ประกอบเปรียบเทียบ (รีวิว) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 20 รีวิว 2022 จาก J Ethnopharmacol: ภูมิปัญญา ไฟโตเคมี และเภสัชวิทยาของสะระแหน่ — อ้างกลางเปิดบท (รีวิว) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 21 รีวิวน้ำมันหอมระเหยสะระแหน่ 2019 (carvone, limonene, rosmarinic acid) — อ้างสารสำคัญ (รีวิว) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 22 สะระแหน่ปกป้องตับ-ไตจากนิโคตินในหนู — มุมปกป้องอวัยวะ (สัตว์) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 23 น้ำมันหอมระเหยจากสมุนไพร (รวมสะระแหน่) ต้านเชื้อก่อฟันผุ — ยืนยันซ้ำกลุ่มช่องปาก (ห้องทดลอง) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 24 น้ำมันหอมระเหยสะระแหน่ฆ่าตัวอ่อนยุง (larvicidal) — เสริมมุมแมลง/ไรเกสต์ (ห้องทดลอง) อ่านงานวิจัยเต็ม
• 25 รีวิวระดับหลักฐานและข้อจำกัดการใช้เมนทา/สะระแหน่ — อ้างประเมินภาพรวม (รีวิว) อ่านงานวิจัยเต็ม