หูดข้าวสุก คืออะไร สาเหตุ ติดต่อ และการรักษาที่มีหลักฐาน

หูดข้าวสุก คืออะไร สาเหตุ การติดต่อ และการรักษาที่งานวิจัยรองรับ

หูดข้าวสุก (molluscum contagiosum) คือตุ่มผิวหนังเล็ก ๆ ที่เกิดจากไวรัสในตระกูลฝีดาษ ไม่ใช่หูดจากไวรัส HPV อย่างที่หลายคนเข้าใจ เชื้อแพร่ทางสัมผัสผิวและของใช้ร่วมกัน ในคนที่ภูมิคุ้มกันปกติตุ่มมักหายเองภายในหลายเดือน แต่ระหว่างนั้นยังแพร่ให้ตัวเองและคนในบ้านได้[1],[2]

ความสับสนเรื่องชื่อคือจุดเริ่มต้นของปัญหา ผู้ปกครองที่เห็นตุ่มกลมบนแขนลูกมักนึกถึง “หูด” ที่เพื่อนที่โรงเรียนเป็น แล้วไปซื้อยาทาจุดหูดมาทาเอง หรือบีบเอาแกนขาวออกเพราะคิดว่าจะหายไวขึ้น ทั้งสองทางไม่ได้ช่วยให้หาย และการบีบยังเป็นวิธีที่ทำให้เชื้อกระจายเร็วที่สุด[1],[8]

หูดข้าวสุก คืออะไร — และไม่ใช่ “หูด” ที่คิดกัน

หูดข้าวสุกเกิดจาก Molluscum contagiosum virus (MCV) ซึ่งเป็นไวรัสเพียงชนิดเดียวในสกุล Molluscipoxvirus ตระกูล Poxviridae ตระกูลเดียวกับไวรัสฝีดาษ แต่ MCV ติดเฉพาะคน ไม่ติดสัตว์ และไม่มีพาหะระยะยาวแบบไวรัสเริม[1],[2] ไวรัสเข้าสู่เซลล์ผิวชั้นนอก (เคอราติโนไซต์) เพิ่มจำนวนอยู่เฉพาะในผิวหนัง ไม่กระจายเข้าสู่กระแสเลือด จึงไม่ทำให้มีไข้หรือป่วยทั้งตัว[2] ระยะฟักตัวราว 2–6 สัปดาห์ก่อนตุ่มจะโผล่[2]

ลักษณะจำเพาะคือตุ่มนูนกลมสีผิวหรือสีชมพูอ่อน ผิวเรียบเป็นมัน ขนาดราว 2–5 มิลลิเมตร ตรงกลางบุ๋มเว้าเป็นแอ่ง และมีสารสีขาวขุ่นคล้ายนวลไขอยู่ภายในที่เรียกกันว่า Henderson–Paterson bodies ซึ่งแท้จริงคือเซลล์ผิวที่เต็มไปด้วยอนุภาคไวรัส[1]

| ประเด็น | หูดข้าวสุก (MCV) | หูดช้าง/หูดจาก HPV | ฝีหรือสิวอักเสบ |
|—|—|—|—|—|
| เชื้อก่อโรค | ไวรัสตระกูลฝีดาษ (Poxviridae) | ไวรัสพาพิลโลมา (Papillomaviridae) | แบคทีเรีย |
| รูปลักษณ์ | ตุ่มกลมผิวมัน กลางบุ๋ม มีแกนขาว | ผิวขรุขระเป็นปุ่ม เห็นเส้นเลือดฝอย | ตุ่มแดง เจ็บ มีหัวหนอง |
| ตำแหน่งที่พบบ่อย | ลำตัว แขนขา ใบหน้า ในเด็ก; ต้นขาและขาหนีบในผู้ใหญ่ | มือ เท้า ข้อนิ้ว อวัยวะเพศ | ใบหน้า หลัง ตามต่อมไขมัน |
| หายเองหรือไม่ | หายเองได้ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ | หายช้า บางชนิดคงอยู่ปี | ไม่หายเองถ้าไม่รักษา |
| แนวทางรักษา | โกย แช่แข็ง ยาทาเฉพาะจุด | สารสกัดเย็น ยาทา จุดไฟ | ยาแก้อักเสบ เปิดระบายหนอง |

สาเหตุและการติดต่อ: ไวรัส MCV ทำงานอย่างไร

เชื้อ MCV และพันธุ์ย่อย

งานพันธุกรรมพบว่า MCV แบ่งเป็นสองจีนไทป์หลักคือ MCV-1 และ MCV-2 โดย MCV-1 พบเป็นสาเหตุส่วนใหญ่ในเด็ก ขณะที่ MCV-2 พบสัดส่วนสูงขึ้นในผู้ใหญ่ที่ติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์และในผู้ติดเชื้อ HIV[1],[3]

สิ่งที่ทำให้ MCV อยู่ได้นานคือโปรตีนของไวรัสที่ขัดขวางสัญญาณภูมิคุ้มกันในผิว เช่น การปิดกั้นเส้นทาง NF-κB ทำให้เซลล์รอบตุ่มไม่ส่งสัญญาณอักเสบ ระบบภูมิจึงเหมือนมองไม่เห็นเชื้อ จนกว่าการตอบสนองจะเปลี่ยนเป็นแบบเฉียบพลันแล้วตุ่มจึงอักเสบและหลุดออกไปเอง[1],[2]

เส้นทางติดต่อ

การแพร่เชื้อเกิดได้สามทางหลัก[1],[8]:

1. สัมผัสผิวกับผิว — เด็กเล่นด้วยกัน การเล่นกีฬาที่ตัวชนกัน หรือเพศสัมพันธ์ในผู้ใหญ่
2. ของใช้และพื้นผิวร่วม — ผ้าเช็ดตัว ฟองน้ำ เสื้อผ้า ของเล่น อุปกรณ์ในยิม และพื้นสระว่ายน้ำ งานทบทวนระบาดวิทยาพบความสัมพันธ์ระหว่างการว่ายน้ำกับโอกาสเป็นหูดข้าวสุกในเด็ก[5]
3. การแพร่ตัวเอง (autoinoculation) — การเกา การขยี้ การบีบ หรือการโกนขนผ่านตุ่ม ทำให้เชื้อจากตุ่มหนึ่งไปเกิดตุ่มใหม่เป็นแนวยาว

ใครเสี่ยงสูง

กลุ่มที่พบบ่อยที่สุดคือเด็กอายุ 1–4 ปี งานทบทวนอย่างเป็นระบบรายงานอุบัติการณ์ในเด็กอายุ 0–14 ปีราว 12–14 รายต่อเด็ก 1,000 คนต่อปี และความชุกราวร้อยละ 5.1–11.5 ในเด็กอายุ 0–16 ปี[5] กลุ่มถัดมาคือผู้ใหญ่ที่มีเพศสัมพันธ์และผู้ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ ทั้งผู้ติดเชื้อ HIV ผู้รับการปลูกถ่ายอวัยวะ และผู้ใช้ยากดภูมิระยะยาว[1],[6] เด็กที่เป็นผื่นภูมิแพ้ผิวหนังเสี่ยงกว่าเพราะเกราะผิวที่อักเสบและพฤติกรรมเกาทำให้เชื้อเข้าสู่ผิวได้ง่ายขึ้น[5],[18]

อาการและการวินิจฉัย: รู้จักตุ่มข้าวสุกให้แม่น

ตุ่มแบบคลาสสิกคือตุ่มกลมสีเนื้อ ผิวเป็นมัน ตรงกลางบุ๋ม ถ้าบีบจะมีสารสีขาวขุ่นไหลออกมา ซึ่งเต็มไปด้วยไวรัสและเป็นเหตุผลที่การบีบทำให้โรคแย่ลง[1] จำนวนตุ่มมีตั้งแต่ 2–3 เม็ดจนถึงหลายสิบเม็ด ตำแหน่งขึ้นกับวัยและเส้นทางติดต่อ เด็กมักเป็นที่ลำตัว แขนขา ใบหน้าและซอกคอ ส่วนผู้ใหญ่ที่ติดทางเพศสัมพันธ์มักเป็นที่ต้นขา ขาหนีบ หน้าท้องส่วนล่าง และอวัยวะเพศ[1],[8]

การวินิจฉัยอาศัยการดูด้วยตาเป็นหลัก แพทย์ผิวหนังอาจใช้กล้องตรวจผิวช่วยเห็นแอ่งกลางและเส้นเลือดฝอยรอบตุ่ม ซึ่งแยกจากหูดหรือหูดหงอนไก่ได้ดีขึ้น[1] กรณีที่ลักษณะไม่ชัด ตุ่มใหญ่ผิดปกติ หรือผู้ป่วยภูมิคุ้มกันต่ำ แพทย์อาจขูดเซลล์มาตรวจหรือตัดชิ้นเนื้อเพื่อยืนยัน[1] ควรหลีกเลี่ยงการวินิจฉัยเองจากภาพออนไลน์แล้วเริ่มทายา เพราะโรคผิวหนังหลายชนิดหน้าตาคล้ายกันแต่การรักษาต่างกันสิ้นเชิง[8]

ภาวะแทรกซ้อนและกลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษ

ในคนที่ภูมิคุ้มกันปกติ หูดข้าวสุกไม่เป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ภาวะแทรกซ้อนที่พบจริงมีสามกลุ่ม[1],[8] กลุ่มแรกคือการติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำที่ตุ่มซึ่งถูกแกะหรือบีบจนแตก กลุ่มที่สองคือผื่นภูมิแพ้รอบตุ่ม (molluscum dermatitis) ที่ทำให้คันและแดงจนเด็กเกาและเชื้อแพร่เร็วขึ้น กลุ่มที่สามคือการแพร่กระจายวงกว้างในผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง ซึ่งตุ่มอาจโตเกิน 1 เซนติเมตร ขึ้นเป็นร้อยเม็ด หรือขึ้นในตำแหน่งที่พบยาก เช่น รอบเปลือกตา

งานทบทวนผู้ป่วย HIV ให้ข้อสังเกตทางคลินิกที่สำคัญ: การพบหูดข้าวสุกในผู้ชายวัยผู้ใหญ่ควรกระตุ้นให้ประเมินภาวะภูมิคุ้มกัน และในผู้ที่ทราบว่าติดเชื้อ HIV การเกิดตุ่มใหม่หรือลุกลามมักสัมพันธ์กับระยะโรคที่ดำเนินขึ้น[6] ส่วนในเด็ก การเป็นหูดข้าวสุกแทบไม่เกี่ยวข้องกับภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง จึงไม่จำเป็นต้องตรวจภูมิทุกกรณี[6] ตุ่มที่ขอบเปลือกตาต้องระวังเป็นพิเศษ เพราะการอักเสบเรื้อรังอาจกระทบเยื่อบุตา

หายเองได้ไหม นานแค่ไหน

หายเองได้ในคนที่ภูมิคุ้มกันปกติ งานทบทวนปี 2019 ระบุระยะเวลาของตุ่มส่วนใหญ่อยู่ราว 6–9 เดือน[1] ขณะที่งานทบทวนที่เน้นผลระยะยาวรายงานว่าอาจกินเวลาตั้งแต่ 6 เดือนจนถึง 5 ปีในบางราย[4] ความแตกต่างนี้สำคัญเพราะระหว่างที่ตุ่มยังอยู่ ผู้ป่วยยังแพร่เชื้อให้ตัวเองและคนอื่นได้ตลอด

ด้วยเหตุนี้คำถามว่า “ควรรอหรือรักษา” จึงไม่มีคำตอบเดียวสำหรับทุกคน งาน Cochrane ที่รวมการทดลอง 22 งาน ผู้เข้าร่วม 1,650 คน สรุปว่าหลักฐานสนับสนุนการรักษาแต่ละวิธียังจำกัด แต่การรักษามีเหตุผลเมื่อตุ่มลุกลาม มีอาการคันหรืออักเสบ กระทบการใช้ชีวิต หรือเป็นตุ่มที่อวัยวะเพศซึ่งต้องลดการติดต่อ[7]

การรักษาที่มีงานวิจัยรองรับ

ข้อเท็จจริงที่ต้องบอกก่อนคือยังไม่มีวิธีเดียวที่องค์กรด้านผิวหนังทั่วโลกยอมรับว่าเป็นมาตรฐานสำหรับทุกกรณี

1. การรักษาเชิงกล: โกยและแช่แข็ง

การทดลองแบบสุ่มในเด็ก 124 คน อายุ 1–18 ปี เปรียบเทียบสี่วิธีที่ใช้กันจริง คือการโกย (curettage) cantharidin กรดซาลิไซลิกผสมกรดแลกติก และ imiquimod พบว่ากลุ่มที่โกยได้ผลดีที่สุด โดยร้อยละ 80.6 หายในการนัดครั้งเดียว และมีอัตราผลข้างเคียงต่ำสุดเพียงร้อยละ 4.7 เทียบกับร้อยละ 18.6 ในกลุ่ม cantharidin ร้อยละ 53.5 ในกลุ่มกรดผสม และร้อยละ 23.3 ในกลุ่ม imiquimod[9] การแช่แข็งด้วยไนโตรเจนเหลวให้ผลหายหมดร้อยละ 93.3 เทียบกับน้ำยา KOH ร้อยละ 86.6 ในการทดลองแบบสุ่มขนาดเล็ก โดยต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญ แต่กลุ่มแช่แข็งมีรอยคล้ำหลังอักเสบมากกว่า[17]

2. Cantharidin และผลิตภัณฑ์ VP-102

Cantharidin คือสารสกัดจากแมลงที่ทำให้ผิวลอกเฉพาะจุด ใช้มานานหลายทศวรรษ การทดลองแบบสุ่ม ปกปิดสองทาง เทียบยาหลอกในปี 2014 ไม่พบความแตกต่างชัดเจนของอัตราหายเมื่อใช้ยาเพียงครั้งเดียว[10] ต่อมาเมื่อพัฒนาเป็น VP-102 ซึ่งเป็น cantharidin ร้อยละ 0.7 ในอุปกรณ์ทาควบคุมปริมาณ ผลรวมของการทดลองระยะที่ 3 สองงานในผู้ป่วยอายุ 2 ปีขึ้นไป 310 คน เทียบยาหลอก 218 คน พบว่าหายหมดทุกตุ่มในวันที่ 84 ร้อยละ 50 เทียบกับร้อยละ 15.6[11] ผลข้างเคียงคือตุ่มพองและเจ็บเฉพาะจุด

3. Berdazimer gel ร้อยละ 10.3 ยาปล่อยไนตริกออกไซด์

นี่คือกลุ่มที่มีหลักฐานแน่นที่สุด ตัวยาปล่อยไนตริกออกไซด์ซึ่งมีฤทธิ์ต้านไวรัส การทดลองระยะที่ 3 แบบสุ่มปกปิดสองทาง (B-SIMPLE4) ในผู้ป่วย 891 คน อายุ 6 เดือนขึ้นไป ทาวันละครั้งนาน 12 สัปดาห์ พบอัตราหายหมดร้อยละ 32.4 เทียบกับยาหลอกร้อยละ 19.7 (odds ratio 2.0)[12] การวิเคราะห์รวมสามการทดลองในผู้ป่วย 1,598 คน ยืนยันผลที่ร้อยละ 30.0 เทียบร้อยละ 19.8 (odds ratio 1.75)[13] และการวิเคราะห์อภิมานของการทดลอง 4 งาน ผู้ป่วย 1,854 คน สรุปว่าได้ผลดีกว่ายาหลอกและลดรอยแผลเป็นได้มากกว่า แต่มีผลข้างเคียงเฉพาะที่ เช่น แดงและเจ็บ[14] ในกลุ่มย่อยที่มีผื่นภูมิแพ้ผิวหนังร่วม อัตราหายคือร้อยละ 35.0 เทียบร้อยละ 27.4 แต่ช่วงความเชื่อมั่นยังกว้าง[18] ยานี้ใช้ภายใต้การสั่งจ่ายของแพทย์

4. ยาทาอื่นที่มีงานทดลองรองรับ

• โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์ (KOH) ร้อยละ 10 และ 15: การทดลองแบบสุ่ม ปกปิดสองทาง ในเด็ก 53 คน อายุ 2–6 ปี พบอัตราหายหมดร้อยละ 58.8 ที่ความเข้มข้นร้อยละ 10 และร้อยละ 64.3 ที่ร้อยละ 15 เทียบยาหลอกร้อยละ 18.8 โดยความเข้มข้นร้อยละ 10 ทนได้ดีกว่า[15]
• กรดซาลิไซลิก 30% เทียบกรดไกลโคลิก 20%: การทดลองแบบสุ่มในเด็ก 60 คน ทาวันละครั้งนาน 4 สัปดาห์ พบอัตราหายหมดร้อยละ 63.33 กับร้อยละ 56.66 ตามลำดับ โดยกรดซาลิไซลิกมีผลข้างเคียงน้อยกว่า[16]
• Podophyllotoxin และสารกลุ่มเรตินอยด์: อยู่ในรายการทางเลือกของงานทบทวนและตำราแพทย์ แต่ยังไม่มีข้อมูลพอจะรับรองว่าเหนือกว่าวิธีอื่น และ podophyllotoxin ห้ามใช้ในสตรีมีครรภ์[1],[8]

5. วิธีที่หลักฐานไม่สนับสนุน

Imiquimod คือตัวอย่างของยาที่ใช้กันกว้างแต่หลักฐานไปทางตรงกันข้าม งาน Cochrane ซึ่งรวมการทดลอง 4 งาน ผู้เข้าร่วม 850 คน พบหลักฐานคุณภาพปานกลางว่าครีม imiquimod ร้อยละ 5 ไม่ได้ผลกว่าครีมหลอกในการทำให้ตุ่มหายภายใน 12 สัปดาห์ และทำให้เกิดการระคายเคืองที่จุดทา[7] งานทบทวนระบบที่คัดเฉพาะการทดลองแบบสุ่ม 15 งาน ให้ข้อสรุปทำนองเดียวกัน[8]

6. ผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง

แนวทางสำหรับกลุ่มนี้ต่างจากคนทั่วไป จุดที่ต้องจัดการก่อนคือภาวะภูมิคุ้มกันต้นเหตุ เช่น การเริ่มหรือปรับยาต้านไวรัสในผู้ติดเชื้อ HIV ให้ CD4 ฟื้นตัว เพราะตุ่มมักดีขึ้นตามเมื่อภูมิกลับมา[6] จากนั้นจึงรักษาตุ่มที่เหลือเป็นรายบุคคลภายใต้การดูแลของแพทย์ผิวหนังและแพทย์โรคติดเชื้อ

ป้องกันการแพร่: ทำอย่างไรไม่ให้คนในบ้านติดกัน

หลักการคือลดการสัมผัสเชื้อที่หลุดจากตุ่ม คือไม่ใช้ผ้าเช็ดตัว ฟองน้ำ หรือเสื้อผ้าร่วมกับผู้ป่วย ซักผ้าและของใช้ด้วยน้ำร้อนและผงซักฟอกตามปกติ ล้างมือหลังสัมผัสตุ่ม และสอนเด็กไม่ให้เกาหรือบีบตุ่ม[1],[8] ตุ่มที่ปิดด้วยเสื้อผ้าหรือพลาสเตอร์กันน้ำจะลดโอกาสแพร่ระหว่างเล่นกับเพื่อนหรือว่ายน้ำในสระรวม

คำถามที่พ่อแม่ถามบ่อยคือลูกยังไปโรงเรียนได้หรือไม่ คำตอบคือได้ เพราะหูดข้าวสุกไม่ใช่เหตุให้หยุดเรียน สิ่งที่ต้องทำคือปิดตุ่มให้มิดชิดและไม่ให้ใช้ของใช้ร่วมกัน[5]

ข้อควรระวังและสิ่งที่ห้ามทำ

คำเตือนด้านความปลอดภัย (อ่านก่อนใช้): หูดข้าวสุกเป็นโรคที่แพทย์ต้องยืนยันการวินิจฉัย โดยเฉพาะตุ่มที่อวัยวะเพศ รอบเปลือกตา หรือตุ่มที่โตเร็วผิดปกติ เนื้อหานี้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ไม่ใช่การสั่งการรักษารายบุคคล ผู้ที่ตั้งครรภ์ กำลังให้นมบุตร เด็กอายุต่ำกว่า 2 ปี ผู้ที่ใช้ยากดภูมิ หรือผู้ที่ติดเชื้อ HIV ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยาใด ๆ ทุกครั้ง

รายการที่ห้ามทำมีเหตุผลทางกลไกของโรคหนุนอยู่ทุกข้อ[1],[8]:

1. ห้ามบีบ แกะ หรือใช้เข็มเจาะเอาแกนขาวออกเอง — แกนนั้นคือกลุ่มอนุภาคไวรัส การทำให้แตกคือการหว่านเชื้อไปยังผิวรอบข้าง
2. ห้ามโกนขนหรือขัดผิวผ่านตุ่ม — ใบมีดและสารขัดผิวทำให้ตุ่มแตกและแพร่เชื้อเป็นแนวยาว
3. ห้ามใช้ยาทาหรือผลิตภัณฑ์ที่อ้างว่ารักษาหูดซึ่งซื้อเองทางออนไลน์ — ผลิตภัณฑ์จำนวนมากไม่มีงานทดลองรองรับ และบางชนิดเป็นสารกัดผิวที่ทำให้เกิดแผลเป็น
4. ห้ามใช้ยาของผู้ป่วยคนอื่นหรือยาที่เหลือจากครั้งก่อน — ความเข้มข้นและอายุของยามีผลต่อความปลอดภัย
5. ห้ามทายาที่อวัยวะเพศ รอบตา หรือในช่องปากด้วยตนเอง — บริเวณเหล่านี้ต้องให้แพทย์เลือกวิธีและความเข้มข้น

สัญญาณที่ต้องพบแพทย์โดยไม่รอ ได้แก่ ตุ่มแดง ร้อน บวม หรือมีหนองซึ่งบ่งชี้การติดเชื้อแบคทีเรีย ตุ่มโตเร็วเกิน 1 เซนติเมตร ตุ่มกระจายเร็วในเวลาสั้น ผื่นคันรุนแรงจนนอนไม่ได้ หรือตุ่มที่ขึ้นในผู้ใหญ่ที่ไม่เคยมีมาก่อน[1],[6]

คำถามที่พบบ่อย

หูดข้าวสุกเป็นหูดชนิดเดียวกับหูดช้างไหม

ไม่ใช่ คนละไวรัสกันโดยสิ้นเชิง หูดข้าวสุกเกิดจาก MCV ในตระกูลฝีดาษ ส่วนหูดช้างและหูดที่มือเท้าเกิดจาก HPV ซึ่งอยู่ตระกูลพาพิลโลมา ลักษณะตุ่มและระยะเวลาจึงต่างกัน[1],[8]

หูดข้าวสุกหายเองได้จริงไหม

ได้ ในคนที่ภูมิคุ้มกันปกติ ตุ่มส่วนใหญ่หายเองภายใน 6–9 เดือน แต่บางรายอาจกินเวลาถึง 5 ปี ระหว่างนั้นยังแพร่ให้ตัวเองและคนอื่นได้ จึงต้องชั่งน้ำหนักกับการรักษาเป็นรายบุคคล[1],[4]

ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้หรือไม่

ได้ ในผู้ใหญ่หูดข้าวสุกเกิดที่ต้นขา ขาหนีบ และอวัยวะเพศได้ผ่านการสัมผัสผิวใกล้ชิด แนวทางแนะนำให้รักษาตุ่มในบริเวณนี้และงดเพศสัมพันธ์จนกว่าจะหาย[4],[8]

ลูกเป็นหูดข้าวสุกยังไปโรงเรียนได้ไหม

ได้ ไม่ต้องหยุดเรียน แต่ควรปิดตุ่มด้วยเสื้อผ้าหรือพลาสเตอร์ ไม่ให้ใช้ผ้าเช็ดตัวหรือของเล่นร่วมกับเพื่อน และสอนไม่ให้เกาหรือบีบตุ่ม[5]

แกะแกนขาวออกแล้วจะหายเร็วขึ้นจริงหรือ

ไม่จริงและไม่ควรทำ การแกะทำให้ไวรัสกระจายไปเกิดตุ่มใหม่รอบ ๆ และเปิดทางให้แบคทีเรียเข้าสู่แผล หากแพทย์เห็นว่าต้องถอนแกน จะทำภายใต้ยาชา[1],[9]

berdazimer gel ต่างจากยาทั่วไปอย่างไร

เป็นยาทาที่ปล่อยไนตริกออกไซด์ซึ่งออกฤทธิ์ต้านไวรัสในบริเวณที่ทา งานทดลองระยะที่ 3 หลายงานรองรับอัตราหายหมดราวร้อยละ 30 เทียบร้อยละ 20 ในกลุ่มยาหลอกที่ 12 สัปดาห์ และมีข้อมูลว่ารอยแผลเป็นน้อยกว่า แต่ต้องใช้ตามคำสั่งแพทย์และอาจทำให้แดงหรือเจ็บที่จุดทา[12],[13],[14]

KOH กับ cantharidin ควรเลือกอะไร

ทั้งสองมีงานทดลองรองรับแต่คนละบริบท KOH ร้อยละ 10 ให้ผลดีในเด็กเล็กและทนได้ดีกว่าความเข้มข้นสูง ขณะที่ VP-102 ซึ่งเป็น cantharidin ในอุปกรณ์ทาควบคุมปริมาณมีผลชัดในผู้ป่วยอายุ 2 ปีขึ้นไป การเลือกขึ้นกับอายุ ตำแหน่งตุ่ม และความสามารถในการมาตามนัด[11],[15]

ผู้ติดเชื้อ HIV เป็นหูดข้าวสุกต้องทำอย่างไร

ควรประเมินและรักษาภาวะภูมิคุ้มกันก่อน เพราะตุ่มมักดีขึ้นเมื่อจำนวน CD4 ฟื้นตัวจากยาต้านไวรัส จากนั้นจึงรักษาตุ่มที่เหลือเป็นรายบุคคลภายใต้การดูแลของแพทย์ผิวหนังและแพทย์โรคติดเชื้อ[6]

สรุป

หูดข้าวสุกเป็นโรคผิวหนังจากไวรัส MCV ที่พบมากในเด็กอายุ 1–4 ปี และในผู้ใหญ่ที่ภูมิคุ้มกันต่ำ ตุ่มมีลักษณะจำเพาะคือกลม ผิวมัน กลางบุ๋ม และหายเองได้ในผู้ป่วยส่วนใหญ่ภายใน 6–9 เดือน แต่ระหว่างนั้นยังแพร่เชื้อได้ การรักษาจึงไม่ใช่เรื่องบังคับทุกกรณี แต่มีเหตุผลเมื่อตุ่มลุกลาม มีอาการ หรืออยู่บริเวณที่กระทบชีวิตประจำวัน[1],[5]

หลักฐานปัจจุบันชี้ว่าการโกยในคลินิกให้ผลเร็วและผลข้างเคียงต่ำที่สุดในเด็ก ขณะที่ VP-102 และ berdazimer gel มีงานทดลองระยะที่ 3 รองรับชัดเจน และ imiquimod ไม่ควรถูกใช้โดยหวังผลเพราะไม่ต่างจากยาหลอก[7],[9],[11],[12] สิ่งสำคัญที่สุดคืออย่าบีบอย่าแกะตุ่มเอง และให้แพทย์ยืนยันการวินิจฉัยก่อนเริ่มการรักษาใด ๆ โดยเฉพาะในเด็กเล็ก ผู้ที่ตั้งครรภ์ และผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง

แหล่งอ้างอิง

• . Meza-Romero R, Navarrete-Dechent C, Downey C. Molluscum contagiosum: an update and review of new perspectives in etiology, diagnosis, and treatment. Clin Cosm ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;12:373–381. doi:10.2147/CCID.S187224. PMID: 31239742. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Santacroce L, Magrone T. Molluscum Contagiosum Virus: Biology and Immune Response. Adv Exp Med Biol 2024;1451:151–170. doi:10.1007/978-3-031-57165-7_10. PMID: ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Zorec TM, Kutnjak D, Hošnjak L, et al. New Insights into the Evolutionary and Genomic Landscape of Molluscum Contagiosum Virus (MCV) based on Nine MCV1 and Si ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• Complete Genome Sequences. Viruses 2018;10(11):586. doi:10.3390/v10110586. PMID: 30373153. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Tyring SK. Molluscum contagiosum: the importance of early diagnosis and treatment. Am J Obstet Gynecol 2003;189(3 Suppl):S12–S16. doi:10.1067/S0002-9378(03)00 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Olsen JR, Gallacher J, Piguet V, Francis NA. Epidemiology of molluscum contagiosum in children: a systematic review. Fam Pract 2014;31(2):130–136. doi:10.1093 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Gur I. The epidemiology of Molluscum contagiosum in HIV-seropositive patients: a unique entity or insignificant finding? Int J STD AIDS 2008;19(8):503–506. do ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• .1258/ijsa.2008.008186. PMID: 18663032. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . van der Wouden JC, van der Sande R, Kruithof EJ, Sollie A, van Suijlekom-Smit LW, Koning S. Interventions for cutaneous molluscum contagiosum. Cochrane Databa ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;5:CD004767. doi:10.1002/14651858.CD004767.pub4. PMID: 28513067. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Phan S, Wyant C, Huynh C, Joaquin C, Hassan O. Efficacy of topical treatments for molluscum contagiosum in randomized controlled trials. Clin Dermatol 2021;39 ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ):1005–1013. doi:10.1016/j.clindermatol.2021.07.002. PMID: 34920817. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Hanna D, Hatami A, Powell J, et al. A prospective randomized trial comparing the efficacy and adverse effects of four recognized treatments of molluscum conta ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;23(6):574–579. doi:10.1111/j.1525-1470.2006.00313.x. PMID: 17156002. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Coloe Dosal J, Stewart PW, Lin JA, Williams CS, Morrell DS. Cantharidin for the treatment of molluscum contagiosum: a prospective, double-blinded, placebo-con ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;31(4):440–449. doi:10.1111/j.1525-1470.2012.01810.x. PMID: 22897595. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Eichenfield LF, Siegfried E, Kwong P, et al. Pooled Results of Two Randomized Phase III Trials Evaluating VP-102, a Drug-Device Combination Product Containing ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• .7% (w/v) for the Treatment of Molluscum Contagiosum. Am J Clin Dermatol 2021;22(2):257–265. doi:10.1007/s40257-020-00570-8. PMID: 33599960. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Browning JC, Enloe C, Cartwright M, et al. Efficacy and Safety of Topical Nitric Oxide-Releasing Berdazimer Gel in Patients With Molluscum Contagiosum: A Phas ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• Randomized Clinical Trial. JAMA Dermatol 2022;158(8):871–878. doi:10.1001/jamadermatol.2022.2721. PMID: 35830173. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Sugarman JL, Hebert A, Browning JC, et al. Berdazimer gel for molluscum contagiosum: An integrated analysis of 3 randomized controlled trials. J Am Acad Derma ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;90(2):299–308. doi:10.1016/j.jaad.2023.09.066. PMID: 37804936. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Pera Calvi I, R Marques I, Cruz SA, et al. Safety and efficacy of topical nitric oxide-releasing berdazimer gel for molluscum contagiosum clearance: a systema ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;40(6):1060–1063. doi:10.1111/pde.15419. PMID: 37721050. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Teixidó C, Díez O, Marsal JR, et al. Efficacy and safety of topical application of 15% and 10% potassium hydroxide for the treatment of Molluscum contagiosum. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;35(3):336–342. doi:10.1111/pde.13438. PMID: 29479727. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Nai RS, Ghiya BC, Mohta AK, Mehta RD. A Randomized Control Trial of 20% Glycolic Acid Versus 30% Salicylic Acid in the Management of Molluscum Contagiosum. J ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;15(3):249–253. doi:10.4103/JCAS.JCAS_198_21. PMID: 36561412. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Handjani F, Behazin E, Sadati MS. Comparison of 10% potassium hydroxide solution versus cryotherapy in the treatment of molluscum contagiosum: an open randomi ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• ;25(3):249–250. doi:10.3109/09546634.2013.832135. PMID: 23924070. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• . Paller AS, Green LJ, Silverberg N, et al. Berdazimer gel for molluscum contagiosum in patients with atopic dermatitis. Pediatr Dermatol 2024;41(3):438–444. do ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed
• .1111/pde.15575. PMID: 38413239. ค้นงานวิจัยนี้บน PubMed